archive-nl.com » NL » A » AVIFAUNAGRONINGEN.NL

Total: 642

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Windmolens Eemshaven barrière voor vogels
    niet zien is bekend Juist in de Eemshaven is hier veel onderzoek naar gedaan In de Eemshaven worden jaarlijks tussen de 2400 en de 6000 vogels gedood door de wieken van de windturbines Dat hebben onderzoekers van Ecologisch Onderzoeksbureau Altenburg en Wymenga berekend Drie jaar lang hebben zij onder de molens naar windmolenslachtoffers gezocht Vaak vonden zij doormidden gehakte vogels soms vogels zonder letsel Aannemelijk is dat het hier om windmolenslachtoffers gaat zo vaak vind je geen dode vogels in het veld Vogels die door een roofdier gepakt waren of een verkeersslachtoffer leken te zijn zijn natuurlijk niet meegeteld Uit het aantal slachtoffers dat daadwerkelijk gevonden is kan berekend worden wat het werkelijke aantal slachtoffers is Niet alle dode vogels worden namelijk gevonden Vooral kleinere vogels verdwijnen snel door aaseters als vossen ratten en kraaien De onderzoekers hebben met proeven de vindkans berekend en onderzoek gedaan naar de verdwijntijden van de kadavers Ze hebben hiervoor zelfs kunstmatig kadavers uitgelegd Uiteindelijk kwamen ze met een marge op deze gemiddelde hoge aantallen Het gaat bij deze slachtoffers vooral om zangvogels maar ook meeuwen ganzen en eenden Het aantal gevonden roofvogels en uilen was ook onverwacht hoog Avifauna Groningen is niet verbaasd over deze hoge aantallen Het Eemshavengebied is het noordelijkste punt van het vasteland van Nederland Veel trekvogels komen vooral in het voorjaar de kust volgend als in een trechter in de Eemshaven terecht Deze vogeltrek is een boeiend verschijnsel de zwaluwen vliegen soms letterlijk tussen de vogelaars door en om die reden worden al jaren in het Eemshavengebied trekvogels geteld Deze tellingen wijzen uit dat er jaarlijks bijna een miljoen vogels langstrekken Het provinciebestuur overweegt het windpark Eemshaven inwestelijke richting uit te breiden Avifauna Groningen en met deze vereniging vele andere natuurverenigingen zijn hier niet blij mee Het windpark Eemshaven staat

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/artikelen/763-windmolens-eemshaven-barriere-voor-vogels (2015-11-02)
    Open archived version from archive


  • Predatie bij Kerkuilen
    een antimarterpijp voor de invliegopening Foto links De kist waarin in 2009 en in 2010 succesvol werd gebroed Proef antimarterpijp Op 11 augustus 2009 is de pijp naar Ureterp gebracht en geplaatst in een hok met een Bunzing er waren op dat moment geen Steenmarters aanwezig Er werd een eendagskuiken in de pijp gelegd en één er bovenop Tijdens de 14 dagen durende proef werd niet één keer het kuiken uit de pijp gehaald terwijl dagelijks het kuiken op de pijp werd weggehaald en opgegeten Op 3 juni 2010 zijn er twee jonge Steenmarters in het hok met de proefpijp geplaatst Ook deze proef is een tweetal weken uitgevoerd Het resultaat was gelijk aan de proef met de Bunzing Proefpijp Het materiaal is pvc pijp en is gemonteerd in een plaat multiplex van 25 x 25 cm en 2 5 cm dik De pijp is schuin afgezaagd de lengte is aan de bovenkant 37 cm en aan de onderkant 30 cm 115 graden De diameter is 15 cm binnenwerks Er zijn aan de buitenkant 4 gaatjes ingeboord op 12 5 mm van de rand Hierin komen de schroeven met een bolle kop deze beschadigen het verenpak van de uilen niet

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/artikelen/554-predatie-bij-kerkuilen (2015-11-02)
    Open archived version from archive

  • 25 jaar Oeverzwaluwen in de provincie Groningen 1985 t/m 2009. Samenstelling: Jan Glas
    Borgmeren Hier komen we op terug 1994 Vanwege een goed contact met de eigenaar van Botjes zandgat is een 4WD over het broedterrein van de zwaluwen niet doorgegaan Om een recreatiepark bij de Borgmeren te realiseren is van de natuurwaarden weinig of niets overgebleven Een hele slechte beurt voor de projectontwikkelaar en de gemeente Slochteren 1995 In het Lauwersmeer broeden nu bijna 1000 paar zwaluwen De vernielingen en predatie door vossen wordt een probleem welk moet worden opgelost Bij de Midwolderplas zorgde een goede afspraak tussen Het Gron Landschap en de aannemer voor een succesvol broedseizoen 1996 Het aantal oeverzwaluwen in onze provincie is gestegen tot een formidabele aantal van 3150 broedpaartjes In de Boerderij krant stond iets over het vossenprobleem in het Lauwersmeer dat een elektrisch raster rond de kolonie in het Defensieterrein de oplossing bleek werd niet vermeld Om de broedlocaties te behouden bij Frieschepalen en Vlagtwedde hadden plaatselijke mensen veelvuldig contact met de eigenaren van de zandwinning In Harkstede zijn door de WEB en de fa Renkema broedwanden gecreëerd Bij het Botjes zandgat is een groot gedeelte van de mooie broedwand afgevlakt dit i v m instortingsgevaar De aannemer zorgde spontaan voor een alternatief wat resulteerde in 396 bewoonde nesten Bij Sellingebeetse vloog op 17 juni tussen de oever een roodstuitzwaluw Bij de meeste zandwinplassen worden ook alarmerende kleine plevieren waargenomen 1997 1998 Een nieuw probleem in het Lauwersmeer werd veroorzaakt door aanhoudende regens in het voorjaar zomer van 97 Hierdoor raakte de broedwand aan de aanvliegkant begroeid met distels e d Veel nestingangen raakten geblokkeerd Leuke opmerking van kraanmachinist van de fa WEB te Harkstede het is hartstikke mooi als tijdens het werk groepjes zwaluwen rond de kraan vliegen en dan te bedenken dat ze daarvoor helemaal uit Afrika komen Daar hou je gewoon rekening mee In de afgekalfde oevers van het Reitdiep werden resp 51 en 25 nesten geteld 1999 2000 In 1999 zijn twee kolonies vernield één Midwolderplas was een ongelukje afspraken zijn gemaakt met de aannemer en een bord geplaatst door het Groninger Landschap met daarop geen grond halen als er zwaluwen zijn de andere Meerwijck willens en wetens hier is proces verbaal opgemaakt In 2000 was er gelukkig geen enkele verstoring door menselijk handelen 2001 Vogelbescherming geeft een informatieve folder uit Werk in uitvoering Samen met de oeverzwaluw De folder is op ruime schaal verspreid Een gedeelte van de tekst staat in de bijlage In 2001 kreeg een multifunctioneel project van Jan Doevendans gestalte Een broedwand opgezet d m v gestabiliseerd zand met ruimte voor 200 nesten In dezelfde wand hebben vleermuizen een winterverblijf zo ook egels en salamanders zie foto De grote kolonie in het militaire terrein had zich niet gevestigd in de schitterende afgegraven wand maar in bouwputjes ten behoeve van het realiseren van het oefendorp Op 26 mei waren 3 paar bijeneters neergestreken bij de Borgmeren te Harkstede Door verstoring leverde het geen broedsel op maar wel een mooi boek van Erik van Ommen De Bijeneters van Harkstede De kolonie bij Strandheem verdubbelt zich bijna jaarlijks en telt nu 364 broedpaartjes De zandwinning aan de Woortmanslaan loopt op zijn eind De provincie heeft nagelaten om hier voorwaarden tot behoud van de oeverzwaluwen te stellen In het A Trip bos deed Loek Scholtens een leuke waarneming hij zag 2 paar koolmezen in de broedwand Bij Steendam werd een wand in een vroeg stadium ongeschikt gemaakt en op een betere plaats een nieuwe afgegraven het leverde 107 nesten op 2002 2003 Begin juni 2002 werden er 6 bijeneters gesignaleerd bij de wand in het militair terrein wat uiteindelijk 1 succesvol broedsel met 4 jongen heeft opgeleverd Aan de oever van het Heeresmeer hadden kinderen een keienverzamelplaats ingericht van 1 m2 en in het midden tussen deze keien hadden kleine plevieren een nest gemaakt Bij Avebe werd sloopwerk stilgelegd tot na het broedseizoen en bij de Vuilstort Groningen werd een nieuwe wand aangelegd met hierop uitzicht vanuit de kantine Wat resulteerde in 88 nesten nesten 2004 Half juni verdween de kolonie in de Eemshaven het éérste broedsel was tijdens grondwerkzaamheden in zijn geheel afgevoerd Na overleg met Seaports en de aannemer bleek het om een ongeluk te gaan Afgesproken om bij behoefte aan grond te gaan graven aan de andere zijde van het depot De zwaluwen zijn direct begonnen aan een nieuw broedsel wat resulteerde in 79 bewoonde nesten Doormiddel van schrikdraad zijn de kolonies in het Lauwersmeer goed beschermd tegen vossen 2005 Extreme droogte in de Sahel het overwinteringsgebied van onze oeverzwaluwen en in het Lauwersmeer extreme natte Op 27 juni stond er een grauwe kiekendief voor de wand te bidden na de sperwers boomvalken bunzings marters en vossen was dit een nieuwe predator Op 2 augustus was de grote kolonie in het Defensie terrein verlaten er kwamen geen vogels naar de broedwand om te gaan slapen We hebben enkele nestholtes uitgegraven daaruit bleek dat het nestmateriaal doorweekt was van het vele regenwater en bedekt met schimmel Tijdens het broeden is bij de kolonie aan de N33 op de verkeerde plek zand weggehaald Dit is door de eigenaar boer Stevens volledig hersteld wat veel tweede broedsels opleverde 2006 Opnieuw een extreem jaar nu geen natte maar hitte waarbij de temperatuur voor in de nestholten dagelijks opliep tot zo n 40 ºC Op 12 juli de kolonie in het Lauwersmeer militair terrein bezocht om te gaan ringen Er waren weinig tweede broedsels 6 vogels werden geringd De vogels zaten vol met teken soms 20 Een aantal zwaluwen heeft dit niet overleefd Jan Doevendans en Rita Viersma hebben hier een onderzoeksverslag van gemaakt en is in te zien op de site van Avifauna Groningen werkgroep oeverzwaluwen jaar 2006 Teken in het Lauwersmeer In Alteveer hadden steenmarters 30 nesten uitgegraven De aannemer heeft op een geschikte plek gezorgd voor een nieuwe wand op 28 juni zaten hierin 46 bewoonde nesten 2007 In het Lauwersmeer werd een record aantal van 177 oeverzwaluwen geringd In 2006 was de wand bij het Botjes zandgat instabiel vanwege doorsijpelend grondwater Dit jaar werd de talud van bovenaf gezien in een zigzag motief uitgevoerd met als gevolg geen verzakkingen meer In Alteveer werd opnieuw een aantal nesten geplunderd door een marter De wand zo verticaal mogelijk houden en als de marter van bovenaf graaft is een uitgerold stuk gaas van een meter breed een oplossing Dit is tevens afdoende tegen graafwerk door vossen Loek Scholtens zag op 21 september in de Kropswolderbuitenpolder 2000 á 2500 oeverzwaluwen 100 boerenzwaluwen en 1 huiszwaluwe foerageren 2008 Broedseizoen 2008 28 locaties met in totaal 1573 paartjes Gemiddeld 56 In 2007 waren dat 30 locaties met 1445 broedpaartjes Gemiddeld 48 Een vooruitgang van 10 Er waren geen zwaluwen aanwezig bij de plas aan de Damsterweg Steendam Reitdiep t Poortje Driebond Vuilstort Groningen Roeibaan Harkstede Midwolderplas Blauwe stad Friesche palen Wildervank AG kanaal en Ter Borg Soms was het depot afgegraven en op andere locaties als b v de plas aan de Damsterweg en op het terrein van Vuilstort Groningen zijn seizoen 2009 wellicht opnieuw mogelijkheden Tegenover deze 10 onbezette locaties waren er 8 nieuwe vestigingen In Eibersburen waren de zwaluwen terug De oeverzwaluwen bij PPG hadden zich verplaatst naar het tegenover liggend terrein van de gem Hoogezand Door het opnieuw laten meanderen van de Ruiten A vestigde zich een kolonie van 43 paar nabij Smeerling Een mooi stukje natuurontwikkeling Langs de A7 nabij Engelbert zaten 68 nesten in een gronddepot Verder een nieuwe kolonie van 33 paar te Scharmer 4 paartjes bij het v Starkenborgkanaal Bij Zuidhorn werd een vestiging ontdekt met 9 nesten en in de Winsumermeeden zagen grutto tellers in een gronddepotje op het erf van een veehouderij een kolonie van 49 nesten 2009 Broedseizoen 2009 22 locaties met in totaal 1603 paartjes Gemiddeld 73 Ongeveer evenveel als in 2008 Geen zwaluwen waren aanwezig in Eibersburen en langs het Van Starkenborgkanaal In Engelbert was het depot opgeruimd en tegenover PPG te Westerbroek was het depot niet geschikt zo ook bij de pier van Oterdum Sinds lange tijd geen zwaluwen in de Breebaardpolder en de Jilt Dijksheide De mooie kolonie aan de N33 nabij afslag Wildervank ging van 120 paartjes in 2008 naar 0 paartjes in 2009 de oorzaak hiervan is niet bekend Hetzelfde probleem deed zich voor bij Smeerling Tegenover deze 9 onbezette locaties waren er 5 nieuwe vestigingen De kolonie op de vuilstort Groningen was opnieuw bezet maar is verstoord door vossen een elektrisch raster is hier een oplossing Een klein aantal nesten bij Fiber Glass PPG Westerbroek was nieuw dit komt vermoedelijk aangezien het tegenover liggend depot ongeschikt was geworden In de Blauwe Stad en bij de Woortmanslaan opnieuw kleine kolonies aanwezig Nieuw was de kolonie te Eelderwolde op een bouwterrein hier is het 2e broedsel verstoord door jeugd De aannemer had wel een rood wit lint gespannen Loek Scholtens zag op 4 augustus 3500 oeverzwaluwen foerageren in de Kropswolderbuitenpolder In het nieuw aangelegd dorpsrandpark te Siddeburen is op 15 oktober een oeverzwaluwwand annex vleermuiskelder van schuimbeton in gebruik genomen Soortgelijke wand van Jan Doevendans Buitenbedrijf BBZ te Suyderoogh Het vierkante gat rechts van het midden geeft toegang tot een geïntegreerde vleermuiskelder Vernielde wand aan de Woortmanslaan Veendam in 1985 Ruiters te paard liepen over de rand er werd over gecrosst en kinderen hadden de wand vergraven Zwaluwen die in de grond broeden had nog nooit iemand van gehoord Ontwikkeling aantal broedparen oeverzwaluwen provincie Groningen Tabel van de laatste vijf jaar nr Kolonienaam Atlasblok 2005 2006 2007 2008 2009 1 Eemshaven west 0347 21 0 28 39 84 107 2 Eemshaven oost 0347 54 47 23 0 0 0 3 Klutenplas 0353 11 2 0 0 0 0 4 Lauwersmeer defensie SBB 0617 12 455 425 278 319 553 5 Lauwersmeer Slijkweg 0626 32 5 0 0 0 6 Lauwersmeer Kwelderweg 0626 33 60 40 0 0 7 Eibersburen 0647 13 0 129 0 46 0 8 Stroobos 0647 25 48 40 40 9 Winsumermeden 0723 22 0 40 50 65 40 10 Zuidhorn 0731 11 9 11 Wierumerschouw 0732 35 38 21 0 12 Van Starkenborgkanaal 0733 51 4 0 13 plas Damsterweg Steendam 0737 33 0 16 26 0 0 14 Reitdiep t Poortje 0743 11 0 54 23 0 0 15 Vloeiv Suikerunie Hoogkerk 0743 41 30 30 30 5 20 16 Driebond 0744 33 8 17 Vuilstort Groningen 0744 53 37 41 52 0 31 18 Kuil banden Engelbert 0744 55 68 19 Roeibaan Harkstede 0745 31 10 0 0 20 Renkema tuintoko Harkstede 0745 44 20 33 16 21 Fiber Glass Westerbroek 0755 32 50 15 22 tegenover Fiber Glass 0755 32 34 0 23 Foxhol Avebe 0755 44 7 62 10 60 6 24 Kolham depot Westerpolder 0756 21 0 6 21 20 9 25 Botjes zandgat Zuidbroek 0757 24 115 86 166 52 93 26 Oterdum Delfzijl 0821 33 10 35 27 Oterdum pier 0821 34 57 30 40 40 0 28 Breebaart Termunten 0822 43 23 62 16 3 0 29 Midwolderplas Midwolda 0851 24 29 152 4 0 0 30 Blauwe stad 0852 11 27 25 20 0 30 31 Strandheem Opende 1116 24 70 324 205 225 229 32 Frieschepalen Opende 1116 44 0 14 20 0 0 33 Jilt Dijksheide 1117 11 10 0 17 3 0 34 Kropwolde Meerweg 1215 25 31 43 24 77 58 35 Adriaan Tripbos Tripscomp 1216 15 0 0 22 13 10 36 Kielsterachterweg Hoogez 1216 15 0 48 45 39 72 37 Golfbaan Veendam 1217 53 0 38 35 43 19 38 N33 afslag Meeden 1218 22 0 47 39 Woortmanslaan Veendam 1227 33 29 11 0 0 5 40 Wildervank AG kanaal 1228 21 0 0 20 0 0 41 N33 Wildervank 1228 41 65 130 34 120 0 42 Ruiten Aa Smeerling 1232 44 43 0 43 Ter Apelkanaal Avebe 1248 35 0 124 0 0 0 44 Afgraving Alteveer 1331 13 50 46 87 32 48 45 Parc Emslandermeer Vlagtw 1333 32 0 0 28 26 87 46 Bourtange 1344 12 20 11 0 0 0 47 Sellingebeetse Sellingen 1352 45 187 144 67 43 60 48 Ter Borg Sellingen 1353 43 0 28 9 0 0 49 Filter Sellingen 1353 54 0 3 0 0 0 50 Eelderwolde 0753 32 20 Totaal 1311 2234 1435 1573 1603 2005 2006 2007 2008 2009 geen mogelijkheid geschat aantal nog mogelijkheid of misschien mogelijkheid Zonder de hulp van velen was een jaarlijks overzicht niet mogelijk geweest en waren er vast minder zwaluwen in onze provincie dan nu het geval is Met dank aan Gerrit Altena Martijn Bakker Andries Berghuis Gerard Boersma Andre Boven Erik J Bunskoeke Willem Cramer W Danhof Jan en Rita Doevendans Klaas v Dijk Jelle en Anneke Dijkstra Rinus Dillerop Gert Draaisma Gerard Hildering Alwin Hut Emo Klunder Alco van Klinken Kees Koffijberg Henk Korte Edwin Kwant Chris Lahpor Henk de Lange Bert Lammerts Leon Luijten Ernst Oosterveld Jan Ploeger Sylvan Puyman Kor Raangs Tim Romkes Simone van der Sijs Loek Scholtens Leo Stockman Meile Tamminga Rommert Velda Nico de Vries Jan Willems en Piet Zuidhof Beschermers van 2008 en 2009 Bijlage harde kern Kolonie teller t m 2009 voortgezet door 1 2 Eemshaven west en oost Jan Glas 4 Lauwersmeer Defensie en Staatsbosbeheer Jan Glas Jan Doevendans 5 6 Lauwersm Slijkweg en Kwelderweg Jan Glas 7 8 Eibersburen en Stroobos Jan Glas 9 Winsumermeden Jan Glas 13 Damsterweg Steendam Jan Glas Jan Glas 15 Suikerunie Hoogkerk Sovon rechtstreeks Sovon rechtstr 17 Vuilstort Groningen Jan Glas 19 Roeibaan Harkstede Jan Glas Jan Glas 20 Renkema tuintoko Harkstede Jan Glas Jan Glas 21 23 PPG Westerbroek en Avebe Foxhol Jan Glas 24 25 Westerpolder en Botjes zandgat Jan Glas Jan Glas 26 27 Oterdum pier en omgeving Jelle Anneke Dijkstra Jelle Anneke D 28 30 Breebaart polder en Blauwe stad Andre Boven Andre Boven 29 46 Midwolderplas en Bourtange Sylvan Puyman Sylvan Puyman 31 32 33 Strandheem Frieschepalen en Jilt Dijksheide Ernst Oosterveld Ernst Oosterveld 34 Kropswolde Meerweg Alwin Hut Alwin Hut 35 36 Adriaan Tripbos en Kielsterachterweg Loek Scholtens Loek Scholtens 37 Golfbaan Veendam Bert Lamberts Bert Lamberts 39 40 41 Veendam Wildervanck e o Emo Klunder Emo Klunder 42 47 48 49 Westerwolde Sellingen Nico de Vries Nico de Vries 44 Afgraving Alteveer en Heeresmeer Simone van der Sijs Simone v d Sijs 45 Parc Emslandermeer Leon Luijten Leon Luijten Contactpersoon bij de provincie ontgrondingen Martin Boven Martin Boven Uit de folder van Vogelbescherming Werk in uitvoering Samen met de oeverzwaluw Een korte samenvatting Werkt u bij zandafgravingen in de bouw of bent u anderszins betrokken bij graaf of grondwerkzaamheden Dan is er een grote kans dat u tijdens het werk te maken krijgt met de oeverzwaluw Deze bedreigde zwaluwsoort bezoekt namelijk graag bouwplaatsen of afgravingen De vogels nestelen daar in steile onbegroeide wanden van bijvoorbeeld zand leem of klei Ook broeden ze in gronddepots op industrieterreinen Zo n oeverzwaluwkolonie zorgt soms voor problemen bij de werkuitvoering Elk jaar krijgt Vogelbescherming meldingen van verstoorde of verloren gegane kolonies Vaak is dat op plaatsen waar grond wordt verzet En steeds weer blijkt dat het voorkomen had kunnen worden Sterker nog de betrokkenen vinden het zelf ook vervelend Hadden we het maar geweten dan hadden we graag rekening gehouden met deze vogels horen we dan Laat kolonies op een goede plaats met rust zitten ze echter op een ongeschikte plaats vlak dan voor aanvang nestbouw het talud af en zorg voor een alternatief op het terrein Zet een kolonie af met rood wit lint en plaats enkele borden met tekst als Hier broeden oever zwaluwen Verstoor ze niet Hebben de zwaluwen al jongen dan is een gesprek met de eigenaar van het depot afgraving meestal beter dan gelijk dreigen met de AID Gaat het om een groot depot dan kan er best grond gehaald worden aan de achterkant van de kolonie op b v 10 meter afstand Let altijd op instortingsgevaar zet daarom ook een Verboden Toegang artikel 461 W v S bord neer Jan Glas Maart 2010 Na 25 jaar ik ben in 1985 begonnen oeverzwaluwen in onze provincie te hebben geinventariseerd na velen te hebben voorzien van informatie en advies wil ik het gaan beeindigen Vanaf 2010 zal ik alleen nog het Botjes zandgat en de gem Slochteren inventariseren Ook ga ik stoppen met het maken van een jaarlijks verslag voor Avifauna en het Sovon Problemen buiten de gem Slochteren kan ik helaas niet meer bekijken maar mailtjes met vragen worden nog wel door mij beantwoord Ik zal de contacten over deze prachtige zomervogels missen Jan Glas Hellum tel 0598 431846 Dit e mailadres wordt beveiligd tegen spambots JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken Dit e mailadres wordt beveiligd tegen spambots JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken Bijlage van Jan Doevendans Rita Viersma Beste lezer In dit verslag van Jan Glas worden we enkele malen al genoemd als medeonderzoekers van Oeverzwaluwen Nadat we al geruime tijd bezig waren onze ringgegevens te ordenen was de uitgave van het verslag n goede aanleiding daar vaart in te brengen Hieronder ziet u een samenvatting we hopen u hiermee n plezier te doen Diegene die belangstelling hebben voor het compleet verslag 20 pagina s kunnen via email contact met ons zoeken Dit e mailadres wordt beveiligd tegen spambots JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken tel 06 55825190 Titel Ontrouwheid aan kolonieplaats voor Oeverzwaluwen Riparia riparia Zeer succesvol Ringonderzoek aan Oeverzwaluwen in de provincie Groningen 1987 2008 Tabel 1 gevangen aantallen en terugvangsten tijdens succesvolle vangdagen in de Provincie Groningen datum kolonie aantal terugvangsten 15 07 87 Keuningwand Lm 86 0 10 08 88 Keuningwand Lm 22 0 15 08 93 Eemshaven 1 0 11 07 95 Suyderoogh Lm 1 0 12 07 95 Suyderoogh Lm 2 0 13 07 96 Harkstede Kln 120 0 04 08 96 Marnebos Lm 88 1 13 08 97 Marnebos Lm 35 1 14 07 98 Harkstede Wbg 72 2 15 07 98 Marnebos Lm 209 0 13

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/artikelen/520-25-jaar-oeverzwaluwen-in-de-provincie-groningen (2015-11-02)
    Open archived version from archive

  • Patrijzen in de Woldstreek. Door: Jan Glas.
    raapzaad weit aardappelen vlas knollen wortelen en allerlei tuinvruchten en houtgewas Delfstoffen leem tot het metselen en plaveyen der muren en het leggen van dorsvloeren en een weinig veen tot turf en bagger Hellum Dierenrijk paarden koeyen schapen en varkens vossen bunsings wezels hazen en patrijzen hoenders eenden en ganzen Plantenrijk rogge haver gerst boekweit koolzaad knollen wortels en aardappelen ooft en tuinvruchten Delfstoffen het benodigde zand leem en turf voor de inwoners Siddeburen Dierenrijk paarden runders schapen varkens ganzen eenden en hoenderen enz Ook heeft men hier en daar enkelen die zich met de Byenteelt onledig houden Plantenrijk rogge boekweit aardappelen en haver zijn de hoofdproducten terwijl koolzaad tarwe en zomergerst schoon nog al verbouwd wordende minder voordeel opleveren Delfstoffen baggerturf voor eigen huisbrand en leem aarde dewelke uitsluitend wordt gebruikt zoo tot het leggen van dorschvloeren als tot het metselen van muren Op de 8ste juni 1892 werd de Haansvaart feestelijk in gebruik genomen Ter ere hiervan had Ds P Zuidema een gedicht van 7 coupletten gemaakt waarvan ik hier één couplet citeer Voor dat t kanaal er nog niet was Was Hellum deels gelijk moeras Waar bijna niets wou groeien Deels was het hoog en dorre grond Waar men geen fleur of leven vond Wel d Erica wou bloeien Zowel de schoolmeesterrapporten als een couplet van het gedicht als boven geven ons een blik op een landschap dat optimaal geschikt was voor hoenderachtigen patrijzen Rogge haver en boekweit zijn onmisbaar voor jonge patrijzen Het waren kleine akkertjes met overal stukjes onland ertussen zowel hoge akkertjes als veel drassige plekken Ook groeide er heide Als bewoners worden zowel vossen als patrijzen genoemd De verbouwde gewassen in de gem Slochteren De ontwikkeling van de akkerbouw in de gemeente Slochteren is in de onderstaande tabel weergegeven 1852 1950 1961 1980 2000 2000 landelijk Tarwe 16 1494 2976 3071 1804 137000 Rogge 1007 1853 591 21 10 6000 Gerst 102 520 323 913 532 47000 Haver 2112 2234 1804 806 162 2000 Peulvruchten 39 258 34 18 8 3000 Koolzaad 298 672 4 99 44 1000 Aardappels 402 2213 2230 3287 2105 18000 Vlas 0 50 715 0 0 4000 Bieten 0 279 380 496 734 111000 Mosterdzaad 4 0 0 0 0 0 Karwijzaad 25 0 0 17 3 0 Kanariezaad 6 0 0 0 0 0 Graszaad 400 0 0 51 301 22000 Snijmais 0 0 0 55 530 205000 Uien 0 0 0 0 0 20000 Overige 0 0 0 47 112 14000 4796 9573 9200 8881 6345 752000 Tarwe 1980 onderverdeeld in zomertarwe 608 ha en wintertarwe 2463 ha Tarwe 2000 onderverdeeld in zomertarwe 208 ha en wintertarwe 1596 ha Gerst 1980 onderverdeeld in zomergerst 647 ha en wintergerst 266 ha Gerst 2000 onderverdeeld in zomergerst 503 ha en wintergerst 29 ha Cultuurgrond in 2000 in totaal 12202 ha inclusief weide Bronnen gegevens voor de jaren 1852 1950 en 1961 komen uit K ter Laan Geschiedenis van Slochteren 1962 voor de jaren 1980 en 2000 CBS Landbouwtellingen Ontginningen Kunstmest Chemische bestrijdingsmiddelen en Mechanisatie Als de ontginningsmachine op volle toeren draait keert natuurbeschermer Jac P Thijsse zich bij de Tweede Kamer tegen deze aantasting van de natuur Niemand luistert in de crisisjaren De omslag komt aan het eind van de jaren vijftig Vanaf 1961 stoppen de ontginningen ter wille van de natuurbescherming en recreatie In de twintigste eeuw is er 350 000 hectare woeste grond omgezet in landbouwgrond Het gebruik van kunstmest is in ongeveer dezelfde periode toegenomen van 50 000 tot 630 000 ton Kort voor de Tweede Wereldoorlog was de Nederlandse boer reeds de grootste kunstmestgebruiker in de wereld Misschien wel het allergrootste probleem op onze mooie planeet betreft de chemische vervuiling De afgelopen 50 jaar produceerde de mens ongeveer 80 000 nieuwe chemische stoffen De grootste vinding leek DDT in 1939 Het werd onthaald als een wondermiddel en heette onschadelijk te zijn voor dieren en vogels Zo zei men De oogsten namen spectaculair in omvang toe In 1962 ontdekte de wetenschapper Rachel Carson dat insecten en wormetende vogels massaal stierven in gebieden waar DDT werd gebruikt Ook had DDT een grote negatieve invloed op het aantal jongen van dieren en vogels en van sommige vogelsoorten werden de eischalen flinterdun Haar boek Silent Spring bracht een schokeffect te weeg President Kennedy zag het gevaar Binnen acht maanden wist hij dat het verhaal van Carson klopte en ging over tot het nemen van maatregelen In 1970 werd DDT in Europa verboden Heden ten dage komt het nog overal in het milieu voor Een aantal middelen als aldrin dieldrin en heptachloor zorgden in de jaren 60 ook voor een enorme vogelsterfte op akkerland Deze en soortgelijke middelen mogen gelukkig niet meer worden gebruikt De hoeveelheid bestrijdingsmiddelen die wordt gebruikt is op zijn retour van 35000 ton werkzame stof in 1984 naar 15000 ton in 1997 Een goede ontwikkeling De landbouwtrekker heeft het gezicht van het boerenbedrijf totaal veranderd Hij is de symbool van de mechanisatie Het werkpaard heeft plaats moeten maken voor het ijzeren paard In 1913 reden er 2 exemplaren in Nederland rond 1960 waren dat 80 000 en in 1999 was het aantal opgelopen tot zo n 175 000 stuks Het aantal pk s is vertienvoudigd van 16 naar 160 pk De snelheid van 15 à 25 km per uur waarmee nu het land wordt bewerkt gezaaid gepoot bespoten en geoogst tot in iedere uithoek van het perceel is niet bij te benen voor onze akkervogels De cyclomaaier is verwoestend voor bodembroeders Met akkerrandenbeheer probeert men plaatselijk iets aan de slechte situatie te verbeteren De meeste van de in deze drie alinea s gebruikte gegevens komen uit het vakblad de Boerderij Figuur 1 Gebied ten zuiden van de dorpen Hellum en Schildwolde Sovon gebied 07 47 Links verkaveling rond 1900 rechts situatie 2005 Gesprekken met oude jagers Rond 1983 ben ik voor het maken van een oud jachtverhaal bij de dochters van Tjaard Bos en Krieno Wildeboer geweest Citaat Eltje Haan was van 1900 tot 1950 naast de grootste bijenhouder ook de laatste broodjager samen met Tjaard Bos en Sibolt Schreuder De wildstand vooral patrijzen was toen nog zeer rijk De patrijzen gedijen goed in een kleinschalig landschap met zandpaden roggevelden en vooral veel insecten en onkruidzaden In één jachtseizoen van september tot eind december werd door het drietal over de duizend Patrijzen geschoten zie Figuur 1 Sovon 07 47 ongeveer 1000 ha Een jonge patrijs bracht voor de oorlog 75 cent op In de vijftiger jaren waren het Tjaard Bos en Krieno Wildeboer die het wild de stuipen op het lijf joegen Pacht werd er niet betaald de landeigenaar kreeg veelal een haas Tot ongeveer 1945 reed de bodekar getrokken door een paard van de gebroeders Emmelkamp uit Siddeburen twee keer per week naar de Stad De jachtbuit uit de Woldstreek kwam daar bij de poelier terecht Mans Groeneveld oude jager uit Overschild vertelde mij dat vroeger voor de oorlog rond Overschild veel patrijzen met strikken werden gevangen Deze strikken werden daartoe geplaatst in een ploegvoor Patrijzen zochten hier graag dekking De laatste voor lag vaak langs een zandpad of slootkant inclusief de grasrand was de dekking optimaal Tijdens een Sovon ganzentelling winter 2002 in het gebied Dannemeer kwam ik in gesprek met de oude heer Lenting toen 85 jaar oud tijdens zijn werkzame jaren watermolenaar Schildmeer Afwateringskanaal en een verwoed jager In plaats van ganzen waren er vroeger vooral patrijzen in het gebied Figuur 2 Dannemeergebied ten zuiden van afwateringskanaal Sovon gebied 07 46 Links verkaveling rond 1900 rechts situatie 2005 Dannemeer zie Figuur 2 Sovon 07 46 ongeveer 1000 ha Op 20 jarige leeftijd schoot hij 800 patrijzen in één jachtseizoen van 1 sept tot 1 jan Het landschap was kleinschalig met veel lanen deze werden veelal gerepareerd met geel zand uit een zandgat Mooi voor patrijzen om in te badderen Er werd veel rogge en haver verbouwd Na 1965 ruilverkaveling werd het snel minder toen echter was er toch nog sprake van een jachtdag met 79 geschoten patrijzen De geschoten patrijzen werden gelijk ontdarmd en tijdens warm weer werd er met de blote handen de grond was erg los er werden geen zware machines gebruikt een kuil in de grond gemaakt Onderin de kuil kwam een laagje gras daarop de patrijzen en dan weer gras met hierover een laagje grond Op deze manier bleven de patrijzen vers s Avonds werden ze op de fiets nog naar poelier Bergsma in de Haddingestraat te Groningen gebracht Figuur 3 De kerstaanbieding van de Groningse poelier Bergsma uit 1938 De foto rechts laat de inhoud van de koelcel zien de Patrijzen hangen vermoedelijk linksonder Foto s onder de etalage en het afhangrek De winter 1979 en 1987 De vernietigende uitwerking op het landschap d m v ruilverkavelingen is nog in volle gang De mechanisatierace is niet meer te stoppen In 1970 is weliswaar het insekticide DDT verboden Maar zelfs nu in 2007 vindt men nog steeds residuen in allerlei organismen En herbiciden worden maximaal ingezet geen kruidje blijft over voor zaadetende vogels Als er dan ook nog een paar erg strenge winters in onze contreien huishouden dan is dat misschien net de druppel die de emmer doet overlopen De winters van 1979 en 1987 waren zo extreem en bijzonder dat er van beiden een boek is verschenen Uit het Sneeuwboek en het IJzelboek komen onderstaande gegevens Het journaal van de Barre Winter van 1979 in Groningen een samenvatting ma 12 februari 79 De naderende winter laat zich voor de eerste keer zien in de gedaante van een langdurige ijzelregen Takken breken van de bomen door de zwaarte van de ijzel wo 14 feb Een dag die de Groninger bevolking niet gauw zal vergeten Vrijwel de hele dag jaagt een sneeuwstorm met een felle oostenwind over Groningen De wind neemt nog steeds in hevigheid toe en jaagt de sneeuw op tot metershoge duinen in een aanzicht dat doet denken aan de ijstijd De temperatuur is min 10 graden do 15 feb Enkele dorpen in Groningen zijn volledig onder de sneeuwmassa s verdwenen en moeten worden uitgegraven De landmacht verleent op vele plaatsen assistentie met groot materieel vr 16 feb De wegen zijn nog nagenoeg onbegaanbaar In kleine dorpen dreigt een voedsel tekort te ontstaan De veehouders verkeren in nood De melk wordt niet meer opgehaald za 17 feb Het sneeuwruimen komt nu goed op gang Onder de sneeuwhopen vindt men tientallen dode dieren Hazen konijnen vogels en reà en ma 19 feb Op kleinere wegen en in de polder worden rupsvoertuigen ingezet om de laatste sneeuw te ruimen wo 21 feb De bevolking houdt zich massaal bezig met het voederen van dieren waaruit kan blijken dat het ernstigste gevaar geweken is Woest winterweer in maart 1987 Op 2 maart in de nacht begon het te ijsregenen en dat duurde een half etmaal later overgaand in stuifsneeuw De volgende dag klaarde het op en er volgde een periode van koud helder winterweer Veel dieren werden in hun slaap verrast en veranderd in ijsklompen Vooral op de grond slapende vogels waren de dupe Voor de vogels die de ijsregen hadden overleefd was het onmogelijk om aan voedsel te komen Bij het vogelasiel van Jan de Haas te Finsterwolde werden in totaal 1949 slachtoffers binnengebracht Een veelvoud van slachtoffers in het open veld is nooit gevonden Aan patrijzen werden in 4 week 116 stuks binnengebracht en van de fazant 441 exemplaren Beide soorten die al onder grote druk stonden zijn door beide natuurrampen verder gedecimeerd Eigen notitie s In de strenge winter van 79 werden in februari op voerplaatsen bij NAM locaties te Siddeburen ongeveer 150 patrijzen waargenomen Tijdens voederacties in de wintermaanden jan febr 85 zijn op verschillende locaties 109 Patrijzen waargenomen zie Figuur 4 Figuur 4 Waargenomen Patrijzen in de gemeente Slochteren tijdens wintervoedering in 1985 Op 30 Dec 1989 had ik in het Ufkenshuis een gesprek met Dhr Jan Haan toen 84 jaar en nog steeds actief als bijenhouder Gedurende 51 jaar was hij landarbeider de eerste 15 jaar bij Clevering in Hellum en de laatste 12 jaar bij Steven Boer in Schildwolde In 1935 werkte hij 60 uur in de week voor F12 50 Toch had Jan Haan nog tijd om Patrijzen te strikken soms 20 op één dag Een rijtje graan werd daarvoor in een vurg ploegvoor gestrooid Zijn vader strikte wel 50 patrijzen op één dag Hij vertelde dat ze graag in rode klaver of in ruige slootkanten broeden Er waren veel soorten gewassen kleine akkers gespreid zichten Volgens Jan Haan waren er vroeger meer eksters maar ook meer kleine vogels zoals gorzen In de winter tegen de avond trokken wolken grijze kraaien naar het Slochterbos om te gaan slapen Voordat de combine zijn intrede deed stond het geoogste graan bij de kleinere boer in grote mijten buiten te wachten op de dorsmachine Bij de familie Pestman in Schildwolde zag schrijver dezes daarbij regelmatig Patrijzen foerageren Kraaien trokken bovenaan de mijt schoven los en de Patrijzen wachten beneden op de graankorrels samen met duiven en mussen Soms worden ook Patrijzen verkeersslachtoffer In de zeventiger jaren reed ik s morgensvroeg in de herfst over de Kloosterlaan In de verte zag ik een aantal hoopjes liggen op de weg het bleken 8 dode Patrijzen en waren nog warm Conclusie hele klucht familie tegen een auto doodgevlogen Martinus de Boer uit Overschild en Jan Hoving uit Siddeburen vertelden mij soortgelijke verhalen over een doodgevlogen klucht op de Meenteweg en langs het Slochterdiep ter hoogte van het Lageland Van overvloed tot Rode lijst soort Vanwege het feit dat de Patrijs altijd een gewilde jachtvogel geweest is zijn er ook cijfers bekend uit vroegere periodes Zo blijkt uit verslagen van Gedeputeerde Staten van Groningen in de jaren 1853 1856 dat er grote aantallen geschoten Patrijzen waren aangevoerd Het betrof 16 000 20 000 12 000 en 14 800 stuks De werkelijke aantallen geschoten en gestrikte vogels zullen nog aanmerkelijk hoger hebben gelegen Een gedeelte van de Patrijzen kwam niet op de markt en gestrikte exemplaren waren meestal voor eigen consumptie of werden in de buurt verkocht Voor 1950 werden er in Midden Groningen vanouds een van de beste patrijzen gebieden van onze provincie ongeveer 100 stuks geschoten op 100 ha Stel dat dit het grootste gedeelte van de jonge vogels betreft En laten we aannemen dat er op iedere 5 juvenielen 2 volwassen vogels het voorjaar ingaan als broedpaar Dan was de dichtheid voor 1950 ongeveer 20 broedparen per 100 ha In De toestand van Natuur en Landschap in de prov Groningen maken Kees van Scharenburg et al melding van 0 5 paar per 100 ha in 1989 een gemiddelde van het akkermeetnet een getal dat verder is teruggelopen tot 0 2 paar in 1997 Dat betekent dat er van de hoeveelheid patrijzen van voor de tweede wereldoorlog nog 1 over is Hoe heeft het zover kunnen komen Het voorkomen van de Patrijs hangt o a samen met de grondsoort de gewassen die er worden verbouwd de hoeveelheid gebruikte mest kunstmest grootte van de akkers voedsel het jaar rond voor de oude vogels voldoende voedsel in de vorm van insecten voor de jonge vogels mate van gebruik bestrijdingsmiddelen extensief intensief bewerken van het land jacht dekking in het veld functieverandering van landerijen weergesteldheid in het voorjaar en predatie Zandgrond als in de Woldstreek bleek voor de tijd van de drainages en ruilverkavelingen erg geschikt voor de Patrijs Vanwege de toen nog aanwezige natte slechte plekken en de weinige bemesting had het gewas een open structuur hiervan profiteerden akkervogels als Patrijs en Veldleeuwerik De gewassen die werden verbouwd zijn van patrijs gunstig gedegradeerd naar patrijs ongunstig Rogge en haver hebben plaats moeten maken voor tarwe en aardappelen Het betreft hoofdzakelijk wintertarwe en het is bekend dat akkervogels tijdens de winter volop voedsel konden vinden op ongeploegde stoppelvelden van zomertarwe De laatste decennia verslechterde de situatie nog verder door de teelt van snijmais Na de ruilverkaveling waren in een keer alle onverharde zandpaden en kruidenrijke bermen en slootkanten verdwenen Voor de verkaveling had ieder boer in de Woldstreek zijn eigen opstrekkende heerd met daarbij over bijna de volle lengte een zandpad en een sloot De overwegend smalle kavels liepen tot aan het Schildmeer in het noorden en naar het zuiden tot bijna aan het riviertje de Siepe De percelen waren gemiddeld 2 1 ha groot ze varieerden van 1 2 ha bij de kleinste tot 2 4 bij de grootste bedrijven Na de ruilverkaveling waren ze vergroot tot zo n 10 ha en perceelsgrenzen in de vorm van slootjes e d zijn bijna overal verdwenen Voor de Patrijs zijn het stukken land van 100 ha en meer Grote graafmachines waren in de jaren 60 bezig op het land van v Niejenhuis de laatste koppel Patrijzen met kuikens zocht dekking in onze tuin aan de Spithofslaan De Duitsers hebben er een mooi woord voor Flurbereinigung Het jaar daarop geen nieuw leven meer bijna tweeduizend jaar voor niets Waren er vroeger blokken van 1000 ha zonder doorgaande wegen na de verkaveling was dat teruggebracht tot zo n 300 ha met alle nadelige gevolgen van dien voor akkervogels Als gezegd chemische bestrijdingsmiddelen zijn fataal voor akkervogels De herbiciden zorgden er voor dat de onmisbare akkerkruiden verdwenen Nog tijdens de een na laatste strenge winter haalden we als wintervoederaars bij de firma Fokkens te Siddeburen tientallen zakken met onkruidzaad Na 1980 was daar niets meer te halen Het graan dat bij Fokkens werd geschoond was schoon vanaf het veld Pesticiden bleek uit onderzoek zorgden voor minder kuikens en de kuikens die wel werden geboren verhongerden vanwege gebrek aan insecten Ook in Slochteren ging en gaat biotoop verloren voor woningbouw bedrijfsterreinen recreatieplassen en natuurontwikkeling t b v moerasvogels ook Rode Lijst soorten Als de natuurlijke aanwas door bovengenoemde factoren is geminimaliseerd en de plezierjacht toch doorgaat dan is men verkeerd bezig Het is dan één van de druppels Dat teveel oogsten van alle tijden is moge blijken uit een provinciaal bericht van 1860 Hier en daar

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/artikelen/288-patrijzen-in-de-woldstreek (2015-11-02)
    Open archived version from archive

  • Gastenboek
    Begin september is bij het Zuidlaardermeer in de buurt een koekoek gezien met een witte vlek achter op de kop Mogelijk heb ik op 8 september 2010 van datzelfde dier een paar stukjes film gemaakt Had ook een grote witte vlek op het achterhoofd Maar ik geloof nog niet dat dit een gewone koekoek is Veel te groot en veel te lange slagpennen De vogel was bijna een halve meter groot Mijn waarneming is te zien via Flickr http www flickr com photos froombosch art 4973419436ie Die afbeelding is een compilatie van foto s afkomstig uit de filmbeelden Gemaakt bij invallende schemering en digitaal wat opgekrikt Is dat echt een gewone koekoek Ik heb nog nooit zoveel tekening in de staart van een koekoek gezien en twijfel daarom De witte stuit klopt ook niet en het zwarte voorhoofd evenmin Wie heeft er een antwoord Naschrift Henk het is inderdaad een gewone Koekoek na bekijken van foto s donderdag 09 september 2010 Rosanne Mooie site Hoi Afgelopen week was ik in de kijkhut Diependal in Oranje en daar waren een paar leden van jullie vereniging Doordat zij vertelden dat er een jonge zeearend was die al op zichzelf leefde heb ik

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/gastenboek?start=5 (2015-11-02)
    Open archived version from archive

  • Gastenboek
    heb eens ff door de nieuwe site gebladerd Mijn complimenten Het ziet er prachtig en overzichtelijk uit dinsdag 10 juni 2008 andresikkema vernieuwde site Mijn complimenten Henk Begrijp dat er heel wat uurtjes werk in gaan zitten Maar het resultaat mag er wezen een mooie strakke site Andre Sikkema donderdag 05 juni 2008 Herman Boerma Mooi man Hoi Henk mooi gedaan man Toch heel anders opgezet dan ik heb gedaan

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/gastenboek?start=10 (2015-11-02)
    Open archived version from archive

  • Gastenboek
    verficatie Willem Hartholt ja de sait ja Henk c s me dunkt dat het beeld en de sfeer van de site door de nieuwe vormgeving een stuk rustiger en voor volgens mij dus prettiger is Overzichtelijker ook Kleurstelling en indeling vind ik eveneens vooruit gegaan Dus kunnen we ons en jou in het bijzonder feliciteren met deze nieuwe site De mensen die hier aan gewerkt kunnen tevreden zijn ze hebben

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/gastenboek?start=15 (2015-11-02)
    Open archived version from archive

  • inloggen beheer
    Ringpagina s Weblinks Vogel Nieuws Feeds Onderzoek Bescherming Tellingen Verhalen Weblogs Avifauna Recensies Artikelen Gastenboek inloggen beheer Vul het e mailadres in dat bij uw account hoort Er zal een verificatiecode naar uw e mailadres worden verzonden Wanneer u de

    Original URL path: http://avifaunagroningen.nl/index.php/inloggen-beheer?view=reset (2015-11-02)
    Open archived version from archive