archive-nl.com » NL » B » BOMMELTJE.NL

Total: 270

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Geschiedenis van Grave | Bommeltje.nl
    bezit komt van de stad Grave Begin 1568 trekken de Spaanse troepen de stad Grave binnen Negen jaar later komt Grave weer onder staatsbestuur dank zij de hulp van de Prins van Oranje Maar in 1586 verschijnt de Hertog van Parma voor de stad en na drie maanden belegering is de stad weer in Spaanse handen De grote Prins Maurits zorgt er dan in 1602 voor dat Grave voorgoed verlost is van de Spaanse overheersing Tot in het jaar 1672 vinden er geen noemenswaardige schermutselingen plaats maar Grave en zijn bevolking worden in deze tijd uitgebuit en van welvaart is geen sprake Door een tactische fout van het Staatse leger valt de vesting in 1672 onbeschadigd in Franse handen Twee jaar later verschijnt luitenant generaal Rabenhaupt met een groot Staats leger voor Grave om de Franse bezetting onder Markies de Chamilly uit de vesting te verdrijven Na bijna vier maanden belegering wordt op 28 oktober 1674 de vesting Grave door de Chamilly aan de Prins van Oranje overgegeven De meeste gebouwen in de stad lagen in puin en het zou jaren duren voordat de verarmde bevolking in staat was de huizen in redelijke staat op te bouwen De St Elisabethkerk het stadhuis en het Catharina Gasthuis waren zwaar beschadigd Het kasteel van Grave was in onbewoonbare staat gebracht en niet meer hersteld In 1675 begint men met het bouwen van kazerne en stallen teneinde de burgers van de militairen inlegering te bevrijden Prins Willem III doet door gunstige beschikkingen de stad in bloei toenemen De burgerlijke bevolking van de vesting bedraagt in 1786 slechts 1730 zielen terwijl de militaire macht in Grave het vijfvoudige bedraagt Burgers kregen de militairen ingekwartierd en aantallen van 10 tot 20 per huis waren geen uitzondering De stad en haar burgers kunnen deze macht niet meer op zijn wenken bedienen In 1794 staan de Franse legers voor de vesting en na een heroïsche strijd moet Generaal de Bons de vesting aan de Fransen overgeven Lees meer over deze belegering op de pagina Generaal de Bonskazerne Door de vele oorlogen is de burgerij in een berooide toestand geraakt en de welvaart heeft zijn glans verloren Bij het ontstaan der Nederlanden in 1813 is de rust in Europa wedergekeerd maar de jaarlijks terugkerende overstromingen als gevolg van de Beerse Maas belemmeren de stad in zijn ontwikkeling en ontplooiing Door deze overstromingen welke s winters Grave soms tot driemaal toe isoleren zijn de bewoners van de stad op elkaar aangewezen vertier en industrie ontbreken In 1929 wordt de bouw van de Maasbrug voltooid waardoor het isolement van Grave wordt doorbroken De toeleidingsweg naar de brug vernielt echter een groot deel van de westelijk gelegen vestingwerken In de dertiger jaren is het niet mogelijk om Grave zoals de rest van Nederland op een hoger plan te brengen Tijdens de Tweede Wereldoorlog leeft de burgerij rustig voort onder de Duitse overheersing Door de onverwachte bevrijding op 17 september 1944 komt Grave onbeschadigd uit de oorlog Was Grave tot aan het

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/geschiedenis-van-grave/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive


  • Historische wandeling | Bommeltje.nl
    tussen de steunberen van de kerk beneden hun bedrijf uitoefenden en boven woonden Terzijde van het stadhuis slaan we even een blik in het schilderachtige Scherestraatje Omkijkend hebben we een mooi gezicht op de barokachtige gevel van de zuidelijke dwarsarm van de Elisabethskerk De Markt weer overstekend komen we door het Korte Rogstraatje in de Oliestraat met uitzicht op de bomen van de Maaskade Links staat de voormalige synagoge die nu in gebruik is als Gereformeerde Kerk Het pakhuis op de achtergrond is de brouwerij van Van Alderwaereldt die in 1915 geheel uitbrandde Rechts zien we een leuk poortje dat toegang geeft tot het straatje van de vroegere Pauselijke Staat bij de Oude Haven De Oliestraat wordt aan de zuidzijde gemarkeerd door de neo classicistische frontgevel van het St Catharinagasthuis uit 1836 Deze instelling werd in 1290 gesticht door de heer Jan van Cuijk Ondanks belegeringen en branden is het archief bijna ongerept tot ons gekomen De marechausseekazerne met daarachter de Wijnberg een blindeninrichting voor meisjes zien we links en uiterst rechts is de drukkerij en uitgeverij van de firma van Dieren gevestigd die tevens de Graafsche Courant uitgaf Tot vandaag wordt dit alles voortgezet door de firma Verhaak Het kruispunt met de Brugstraat overstekend komen we in de in een kromming liggende Gasthuisstraat met toen nog vele boerenbedrijven Het grote witte pand in het midden uit 1575 herbergde het hotel het Witte Huis Op de hoek van de Brugstraat en de Oliestraat staat de Wijnberg Hier vestigden zich in 1848 een paar zusters van Liefde uit Tilburg mede door de geldelijke steun van mejuffrouw Henriette de la Geneste De eerste blinde meisjes werden opgenomen in 1882 Daarna volgde de ene uitbreiding na de andere totdat in 1933 tot nieuwbouw werd overgegaan In de Brugstraat zien we links een gevel van omtrent 1600 in de stijl van de laat renaissance met daarnaast de herberg waar de leven van het Kolveniersgilde Cloveniersgilde hun bijeenkomsten hielden Vanuit de Brugstraat hebben we een mooi overzicht op het Graafse stratenplan de Klinkerstraat in die toen zijn naam nog eer aandeed Helemaal op de achtergrond duikt het torentje van het postkantoor op Links afslaand komen we in de Hamstraat die naar de weilanden buiten de hampoort voerde aan de zuidkant van de stad Op de hoek van de Hamstraat en de Klinkerstraat staat het hotel de Poort van Kleef en op het eind van de straat woonde J A Boreel de Maregnault luitenant generaal bij de marechaussee Iets voorbij het postkantoor lag aan de zuidkant van de Klinkerstraat de Botermarkt met zijn karakteristieke oude pomp Op het pleintje was tevens een boerenbedrijf gevestigd Op de hoek van de Hoofdsestraat wenden we ons nog eenmaal om voor een laatste blik in de Klinkerstraat met in de verte t torentje van de Wijnberg De Hoofsestraat ontleent zijn naam aan het Oude Hof of het Graafse kasteel Hertog Arnoud van Gelre werd van hier door zijn zoon Adolf in de nacht van 9 op 10 januari 1465 gevankelijk weggevoerd Het kasteel waarin later de administratie over het Land van Cuijk gevestigd was overleefde de belegering van 1674 niet Het bolwerk bleef echter Kastele heten met het aangrenzend straatje Pas in later tijd zouden bijgebouwen van het Rijkskrankzinnigengesticht het uitzicht op het restant van de oude vestingwerken wegnemen Vanuit het straatje Kastele kunnen we de hele Hoofsestraat overzien met op het eind het klooster van de Franse paters Links ligt de sociëteit tot Nut en de Vermaak die in 1788 opgericht werd Het huidige gebouw werd in 1841 aangekocht Bij de lantaarn is de toegang tot het Trompetterstraatje na een paar huizen komt dan de Bank van Lening waar later de paters van de Heilige Harten hun intrek namen Een opname van het gebouwencomplex van St Henricus blindeninrichting voor jongens in vogelvlucht De fraters van Tilburg namen op 22 september 1859 alhier de zorg op zich van talloze blinde jongens daartoe geldelijk in staat gesteld door de familie De la Geneste Na het slopen van de vestingwerken werd het Oranjebastion er bij betrokken Voortdurend had uitbreiding plaats zo werd op 16 april 1932 de nieuwe voorvleugel aan de Hoofsestraat ingezegend Door ruimtegebrek genoodzaakt ruilden tenslotte de fraters Grave voor Nijmegen op 21 maart 1966 Even ten westen van de St Elisabethskerk ligt het kerkgebouw van de Hervormden In 1526 als kapel voor de Graafse begijnen van het klooster Mariengraff gesticht Na de teruggave van de grote kerk aan de katholieken werd dit godshuis in 1799 geschikt gemaakt voor de Protestantse gemeente Al eerder had het een tijd lang als Waalse kerk dienst gedaan na het opheffen van het Edict van Nantes in 1685 Op de voorgrond staan nog de resten van het oude nonnenklooster dat zich tot 1802 ondanks vele beperkingen had weten te handhaven Helemaal links ligt de Infirmerie In de Infirmerie was het hospitaal van het Graafse garnizoen gevestigd Vanaf het dak van de Elisabethskerk hebben we een mooi uitzicht over de Nieuwe Haven die in de jaren 1893 1885 aangelegd werd als vluchthaven in verband met het slopen van de vestingwerken Over de Nieuwe Keerdijk die later de Koninginnedijk wordt genoemd liggen een leerlooierij en een touwslagerij met zijn banen Een gedeelte van de westelijke vestinggracht bij de bolwerken Oranje en Kastele De gesloten standaardkorenmolen die behoorde aan Litjes stond tot ongeveer 1890 bij de haven aan de Maas na veel schade opgelopen te hebben in de jongste oorlog bleek jammer genoeg herstel onmogelijk Een stuk van het bolwerk Kastele is het enige wat ons rest van de Graafse wallen Van deze militaire bezitting bestaande uit het groot arsenaal de Zuiderblokkazerne met zijn binnenplaatsen kruithuis en kazematten werd in 1896 een Rijkskrankzinnigengesticht gemaakt en de gebouwen werden deels afgebroken Op het hoogste punt van het bastion is later een watertoren ten behoeve van de instelling geplaatst De Hampoort werd in 1688 gebouwd door de Friese vestingbouwkundige Menno van Coehoorn Twee bataljons voetvolk konden er in worden ondergebracht Grave was vroeger één grote militaire burcht omgeven door

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/historische-wandeling/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive

  • Mooie plekjes in Grave | Bommeltje.nl
    vader kunt U nu een grafmonument in de St Elisabethkerk bewonderen D e vorm van de oude vesting is nog steeds te herkennen in Grave aan de loop van de singels en groenpartijen De naam Menno van Coehoorn die de bouw van veel vestingwerken in Nederland op zijn naam heeft staan is aan Grave verbonden In de zeventiende eeuw zijn onder zijn leiding nieuwe vestingwerken gebouwd met als bekroning de Hampoort 1688 die het van Coehoornmonument wordt genoemd De poort van kalk en zandsteen is nog helemaal intact Het is een angstaanjagend massief bouwwerk waar het nu in de grote hal goed verstoppertje spelen is en waar vroeger manschappen voetvolk de strijd afwachtten Het is een fraai staaltje van Nederlandse classicisme Boven de kolossale pijlers rust een overkoepeling van ribloze kruisgewelven D e jachthaven de Stuw ligt in de Nieuwe Haven naast het bastion Via de kromme hellende Havenstraat komt men van de jachthaven een schilderachtig gedeelte van Grave binnen Rechts het spel van daken van de Nederlands Hervormde Kerk een oude zeer hoge kapel 1526 van een voormalig begijnhof met een fraai uitgemetseld traptorentje Links het massieve pand van de voormalige kazerne die een beetje doet denken aan de sombere Franse woonkazernes een voorproefje als we van plan zijn om via de Maas naar Frankrijk te varen D an staan we gekomen via de Ruyterstraat ineens aan de Maaskade onder kastanjebomen en zien over de vestingmuren de rivier met in de vertje de bomenrij in perspectief onder ons op de rivier de roeibootjes liggend voor de stroom en de rustig varende vrachtschepen Links de scheepswerf Grave en even verder de brug over de Maas Een mooi rivierlandschap W e staan bovenop een rond gedeelte van de muur Het is een van de drie rondelen die van de vestingwerken nog over zijn Dit is een karakteristiek punt want hier bevinden zich Grave is een garnizoenstad twee bronzen kanonnen op ijzeren affuiten De kanonnen zijn glanzend en groen uitgeslagen behalve een enkele versiering hun namen l Intriguant en le Partisan de naam van de maker de Franse L Berenger en de data 14 februari 1778 en 17 februari 1787 Het gewicht van de bronzen lopen bedraagt 3280 kilogram Deze kanonnen verraden zoals zoveel andere zaken de Franse invloed in Grave D e Fransen hebben Grave vaak belegerd zoals in 1672 en in 1794 Veel huizen vertonen decoraties in Lodewijkstijlen zoals de portalen van de huizen in de deftige Maas en Rogstraat Fijntjes is de pastelkleurige versiering van de voormalige herberg Pelikaan in de Brugstraat De pomp op de Markt is ook versierd met Lodewijk motieven T erug naar de rivier Onder de kastanjes de Maaskade volgend komt men bij de lusvormige pittoreske Oude Haven die gevat is tussen hoge muren waarin één rondeel Achteraan staat een derde kanon nu een eenvoudig exemplaar op houten affuit Vooraan wordt de Oude Haven zéér smal overspannen door een wit houten bruggetje Het leidt hier naar een bosrijk pad dat de merkwaardige naam de Bomvrije

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/mooie-plekjes-in-grave/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive

  • De vestingwerken | Bommeltje.nl
    vijand met kanonnen werd beschoten De heuvel diende ook als kogelvanger voor de daarachter gelegen gebouwen Bij oude Gravenaren is deze groene heuvel ook bekend als de gekkenberg vanwege het destijds nabijgelegen Rijks Krankzinnigen Gesticht De Binnengracht waar in de winter op geschaatst wordt is een deel van de oude stadsgracht die om heel Grave liep Rivier de Raam liep vroeger als een extra verdedigingsgracht rondom de gehele vesting De karakteristieke hoekige vorm van de vesting is nog terug te zien in de loop van het riviertje De lage tuinen van de huizen aan de Arnoud van Gelderweg maakten vroeger deel uit van de binnengracht Het schaatsbaantje bij de Binnengracht is in feite een voormalig ravelijn een verdedigingseiland gelegen in de stadsgracht De flat van de paters Passionisten in de St Elisabethstraat ligt een stuk lager dan de straat De flat is dan ook in de voormalige gracht gebouwd Dat is ook goed te zien aan de glooiing van het landschap daar Halfbastion Bekaf is bewaard gebleven compleet met een aarden verdedigingswal die jarenlang als boomgaard dienst deed Geboren en getogen Gravenaren zullen geen moeite hebben om op oude plattegronden hedendaagse straten te herkennen Aan de overzijde van de Maas is de hoekige vorm van het oude Kroonwerk Coehoorn nog aangegeven met heggen overigens alleen te herkennen op luchtfoto s De oude vorm van de vesting is nog duidelijk terug te zien op deze luchtfoto uit het jaar 2000 Zie ook hoe het voormalige kroonwerk Coehoorn nog te herkennen is aan de heggen linksonder Vorm van de vesting Grave Door de eeuwen heen is de vorm van de vestingwerken van Grave regelmatig veranderd Na iedere oorlog of schermutseling werden de vestingwerken verbeterd of op zijn minst weer hersteld Onderstaand een aantal van de vormen door de jaren heen Verklarende woordenlijst Acces Weg of begaanbare terreinstrook die door een voor de aanval ongeschikt terrein voert bijvoorbeeld een onderwaterzetting Barbacane Verdedigingswerk vóór de toegang tot een kasteel of een stadspoort Beer Gemetselde waterkering in de gracht om in het geval van Naarden Vesting het zoete van het voormalige zoute water te scheiden Bastion Vijfhoekige gemetselde of aarden uitbouw aan de muur of de wal van een versterking Elk vestingbouwsysteem kent een eigen type bastion Het bestaat uit verschillende onderdelen namelijk twee facen die samenkomen in de punt saillant twee teruggetrokken flanken en een keel Op de flanken van het bastion sluiten de courtines aan Het Nederlandse woord voor bastion is bolwerk Brilschans Zie lunet Cavalier Geschutopstelling achter de courtines Citadel Fortachtig aan alle kanten zelfstandig te verdedigen legerplaats uitsluitend betrokken door soldaten en vaak in een vijfpuntige stervorm gebouwd Contrescarp galerij Gebouw voor het bestrijken van een droge gracht gelegen tegenover de hoofdwal Courtine Gedeelte van de wal of muur tussen twee bastions Enveloppe Doorlopende beschermingswal rondom een versterking meestal voorzien van een gedekte weg Ligt tussen de buiten en de binnengracht in Fausse braie Onderwallen Fort Naar alle zijden verdedigbaar gesloten werk dat zelfstandig kan worden verdedigd Het is meestal kleiner

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/de-vestingwerken/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive

  • Het kasteel van Grave | Bommeltje.nl
    in 1672 weliswaar door een tactische fout onbeschadigd in Franse handen viel werd tijdens de belegering door een Staats leger onder aanvoering van Luitenant Generaal Rabenhaubt in 1674 een groot gedeelte van de stad waaronder helaas ook het Kasteel onherstelbaar verwoest Over deze bekende afbeelding van het kasteel van Grave is men het niet geheel eens Het zou het kasteel van Gemert zijn maar destijds al abusievelijk als het kasteel van Grave aangeduid Op slechts enkele tientallen meters afstand van de Hampoort heeft het Graafse Kasteel gestaan Juist in de tijd dat deze Hampoort tot stand kwam 1688 werden de restanten van het kasteel gesloopt omdat nieuwe wat aan de tijd aangepaste vestingwerken nodig waren In het kader van de ingrijpende wijziging in die omgeving kreeg ook het poortgebouw aan de westzijde van de Voorhof een nieuwe bestemming van 1675 1689 heeft de voormalige hoofdpoort naar het Kasteel gediend als kruitopslagplaats Toen werd besloten tot bouw van een nieuw kruitmagazijn maar mogelijk is dat besluit niet onmiddellijk uitgevoerd Tot 1898 bleef deze kruitopslagplaats bewaard maar werd toen omgebouwd tot kapel voor het Gesticht voor rustige Krankzinnigen zoals op de bouwtekening te lezen staat Na sloop van het Kasteel en het opwerpen van een cavalier of kat ter plaatse van de hoofdburcht gaf de Raad van State opdracht tot de bouw van kazematten onder de noordzijde van die kat Ze zijn er nog Aan de oostzijde van de Voorhof bleef de bestaande bebouwing bewaard Daar lag het in 1534 gebouwde wagenhuis haaks staande aan het lange huys dat voor een groot deel samenvalt met het nog bestaande hoofdgebouw in 1534 aangeduid als timmer en turfschuur Het wagenhuis was nieuwbouw in plaats van een woonhuis dat werd aangekocht en gesloopt in 1533 De eindgevel van dat wagenhuis grensde aan de straat die toen al Achter de Marstal heette duidend op een paardenstal die in de rekeningen van 1534 niet genoemd wordt maar op een grondplan van het kasteel uit 1541 wel aanwezig is en staat op de huidige hoek St Jorisstraat en Achter de Marstal Mogelijk is dus die paardestal ouder dan de vermelde nieuwbouw Bouwhistorisch onderzoek kan wellicht op vragen antwoord geven Al voor 1674 is het hoofdgebouw als s Land Magazijn in gebruik geweest later bekend als Arsenaal tot in 1818 de katholieke schuurkerk of wat er na het zware bombardement op Grave in 1794 van over was die stond in de tegenwoordige Boreel de Mauregnaultstraat ter plaatse van de hoogbouw verbouwd werd tot Klein Arsenaal waardoor Arsenaal voortaan Groot Arsenaal ging heten Een maquette van het Kasteel is te vinden in het Graafsch Museum Graeft Voort Na de ontmanteling van de vesting als gevolg van de vestingwet van 1874 moesten de gebouwen een nieuwe bestemming krijgen De Rijks Psychiatrische Inrichting heeft er gehuisd van 1898 tot 1973 de Gevangenis de Raam van 1973 1993 gevolgd door een tijdelijk verblijf van jeugdinrichting de Hunerberg uit Nijmegen Na overdracht van het complex van Domeinen aan de Gemeente is het Groot Arsenaal

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/het-kasteel-van-grave/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive

  • Onderaardse gangen | Bommeltje.nl
    boven de waterspiegel van de gracht midden onder de toegangspoort buitenzijde van de Hampoort Aan het einde van de gang hingen nog n aantal stalagtieten die al druipend in jaren van eenzaamheid zijn ontstaan Men denkt overigens dat deze gang de weinig opwindende rol van riool heeft gehad Dat er meerdere gangen onder de vestingstad hebben gelegen is te zien op onderstaande foto Het betreft hier een onderdeel van een kaart waarop alle onderaardse gangen van Grave zijn ingetekend In de omgeving van de Hampoort zijn duidelijk een viertal gangen zichtbaar Een onder de Hampoort zelf twee meer naar het oosten gelegen en een ter hoogte van de tuin van het oude St Elisabeth Rustoord Bovendien loopt er over de hele lengte van de Gasthuisstraat langsop de St Elisabethstraat eveneens een gang waarop waarschijnlijk meerdere gangen uitkwamen Onderstaande al wat oudere bijdrage vond ik op het internet en is van de hand van stadsarcheoloog Martien Koolen Onderaardse gangen in de vestingstad Grave In 1992 werd de gehele St Elisahethstraat te Grave opengelegd voor de aanleg van nieuwe riolering en herbestrating De gehele straat werd tot ongeveer 1 5 mtr diepte uitgegraven en op de plaats van de nieuwe riolering 3 tot 4 mtr diep Al de werkzaamheden werden door mij en mijn collega J de Wit op de voet gevolgd Eerste omgrachting van de stad De huidige St Elisabethstraat omgeeft het gehele zuidelijke gedeelte van de oude stadskern en moet aangelegd zijn zo blijkt uit onderzoek op een oude omgrachting van de stad In de diepst uitgegraven gedeelten werden restanten van deze omgrachting aangetroffen De vulling van deze voormalige gracht bestond uit vondsten uit de 14e en 15e eeuw waaronder veel slachtafval grijs aardewerk en vroeg steengoed Dit klopt aardig met de historische gegevens waarin wordt vermeld dat op het eind van de 13e eeuw 1285 onder de toenmalige Heer van Grave Jan I van Cuyk rondom de stad grachten aarde wallen en pallisades van houten palen werden aangelegd Vestingmuren Rond het jaar 1550 werden de vestingwerken van Grave op de kwetsbare plaatsen versterkt met stenen muren en verschijnen er stenen stadspoorten Op de hoek St Elisabethstraat Brugstraat fig 1 punt A kwamen de restanten van zo n stenen muur tevoorschijn Ook werd er zo n enorm tonggewelf aangetroffen met een binnendiameter van 5 meter Dit tonggewelf moet een restant zijn van een grote duiker ofwel gracht overbrugging behorende bij de Brugpoort Helaas werd nu de gehele duiker verwijderd Vestingwerken 17e 18e eeuw Bij punt B fig 1 werden enkele schamele muur en vloerresten opgegraven van een bakstenen bouwwerk zeer waarschijnlijk de resten van een wachthuis munitiedepot uit de 17e 1 18e eeuw Bij punt C fig 1 werd de stadsgracht uit de 17e eeuw aangesneden Onderaardse gangen uit de 17e eeuw In 1953 werd er in de Graafsche Courant melding gemaakt van de ontdekking van een gang of riool onder de Hampoort te Grave Dit gaf aanleiding bij Bart Schouwink tot het schrijven van het jeugdboekje Het geheim van

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/onderaardse-gangen/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive

  • Graafse monumenten | Bommeltje.nl
    en markeringen aangegeven waar de toren en kerkpilaren stonden De nieuwbouw aan de westzijde als verbinding van de oude kerk naar het heden is een ontwerp van architect Walter Kramer Deze architect begeleidde de laatste restauratie Interieur van de St Elisabethkerk Bij binnenkomst via de moderne aanbouw valt direct het oog op het barokke lindehouten hoofdaltaar geschilderd in marmerstructuur Dit hoofdaltaar stamt uit het begin van de 18e eeuw en is afkomstig uit Vlaanderen Het altaarstuk is een kopie van het schilderstuk de kruisiging van Anthonie van Dijck 1599 1641 uit de St Romboutskathedraal te Mechelen De tien meter lange communiebank is eveneens Vlaams en dateert van 1758 Bijzondere aandacht verdient de 17e eeuwse eikehouten preekstoel gemaakt door Ludovicus Willemsen uit Antwerpen Onder de kuip staat een bijna levensgroot beeld van Franciscus van Assisi In het noordbeuk staat het praalgraf van Arnoud van Gelder die als heer van Grave een belangrijke rol heeft gespeeld voor de stad Hij werd in 1473 in de St Elisabethkerk begraven in een fraai praalgraf op het hoogkoor Dit graf werd onherstelbaar beschadigd bij het beleg van Grave in 1794 In 1802 werd dit vervangend arduinstenen monument voor hem opgericht Fraai zijn ook de twee eikehouten biechtstoelen één uit 1713 en de andere uit ongeveer dezelfde tijd De herkomst van beide biechtstoelen is onbekend De beide eikehouten gemarmerde zij altaren zijn van Vlaamse herkomst en dateren van rond 1700 Ze zijn moge lijk vervaardigd in de omgeving van Ludovicus Willemsen uit Antwerpen In het kleine tabernakel in het Maria altaar staat een 17e eeuws palmhouten Mariabeeldje De overige beelden in de kerk zijn voor een groot deel vervaardigd door Petrus Verhoeven uit Uden en Walter Pompe uit Lith Het orgel is vervaardigd in 1864 door de bekende orgel bouwer Smits uit Reek Op dit orgel staan de beelden staan van St Cecilia paus Gregorius en St Ambrosius De beide muurschilderingen boven de zij altaren zijn aan gebracht door J M Hermans in 1904 en 1906 naar schetsen van dr P Cuypers de architect van o a het Rijksmuseum te Amsterdam Deze Cuypers staat op een van de schil deringen afgebeeld Hermans schilderde in het hoogkoor ook drie taferelen uit het leven van de H Elisabeth Helaas zijn deze schilderingen verwijderd bij de jongste restauratie Ook de kruiswegstaties zijn vervaardigd door Hermans Tot slot de grafzerken in de kerkvloer Tijdens de laatste restauratie zijn veel van deze zerken teruggevonden onder de vloer van het hoogkoor De zerken zijn op willekeurige plaatsen in de vloer terug gelegd Onder één van de zerken op het hoogkoor ligt begraven Monseigneur Van de Velde de Melroy die hier van 1802 tot 1811 zijn bisschopszetel had Aan zijn inspanningen is het waarschijnlijk te danken dat zo veel kerkinterieur uit Vlaanderen naar Grave is gekomen De Hampoort De naam Hampoort is afgeleid van ham een algemene benaming voor een bij water gelegen stuk grond een griend Van de oude vestingpoorten van Grave is de Hampoort als enige overgebleven De Hampoort van nu heeft voorgangers gekend De oudst bekende vermelding spreekt in 1309 van een huis bij de Hampoort Deze Hampoort stond niet op de plaats van de huidige In 1626 is op bevel van de Staten Generaal de Hampoort verlegd naar de buurt van de kruising Hamstraat Gasthuisstraat Deze nieuw gebouwde Hampoort kwam in het kader van nieuwe inzichten over vestingbouw midden in een courtine te liggen en kreeg ter beveiliging een ravelijn voor zijn neus De poort uit 1626 werd niet gesloopt maar heeft in elk geval tot 1751 dienst gedaan als woning Tijdens het beleg en verovering van Grave door prins Willem III in 1674 werden stad en vestingwerken zwaar beschadigd De bouw van de nieuwe vesting Grave na de Vrede van Nijmegen 1678 was een onderdeel van een algehele vernieuwing van het Nederlandse vestingstelsel De nieuwe vesting Grave kreeg een geheel nieuw aanzien en werd gebouwd volgens de zgn Franse methode De bouw ervan duurde van 1680 tot 1689 In 1686 begon men aan de bouw van de huidige Hampoort welke gereed kwam in 1688 zoals op de fraaie buitengevel is te zien De Vestingwet uit 1874 past in de nieuwere visie van de 19e eeuw waarin vestingen als versterkt militair centrum een gepasseerd station waren Weer werden vestingen voor ontmanteling aangewezen o a Grave Daarom moesten de verdedigingswerken worden gesloopt De totale sloopperiode in Grave heeft geduurd van 1876 tot 1914 Gelukkig ontsnapte de Hampoort aan de sloopwoede De bouwstijl De Hampoort wordt één der merkwaardigste poortgebouwen van Nederland genoemd Dit komt door zijn klassieke Nederlandse barokstijl in zgn Palladiaanse pilasterorde en bandverdeling uitgevoerd Het raadhuis in Den Bosch vertoont veel kenmerken van deze stijl Eeuwenlang heeft men aangenomen dat de bekende vestingbouwer Menno van Coehoorn de Hampoort gebouwd heeft Gedegen historisch onderzoek heeft echter aangetoond dat hij in elk geval niet de bouwmeester van de Hampoort is Wie hem dan wel gebouwd heeft is niet zeker Het gebouw is opgetrokken uit kalk zandsteen en baksteen Het bestaat uit een met ribloze kruisgewelven overdekte doorgang die aan de stadszijde uitmondt in een eveneens met ribloze kruisgewelven overdekte hal waarin twee vrijstaande pijlers met aan beide zijden een overdekte ruimte Dat in de doorgang twee knikken zijn aangebracht is niet toevallig Een poort is immers het zwakste deel van het verdedigingsstelsel Door er nu knikken in aan te brengen werd het onmogelijk om met een kanon of met geweren dwars door de poort te schieten De totale lengte van het gebouw bedraagt 40 meter Als men vanaf de stadszijde de twee grote originele houten dubbele deuren is gepasseerd komt men aan de gracht Het timpaan aan de landzijde omvat naast het jaartal 1688 de wapens van de Republiek der Verenigde Nederlanden en dat van prins Willem de Derde van Oranje Het gebruik De poortruimten boden in de 17e en 18e eeuw onderdak aan twee bataljons voetvolk ter sterkte van circa 1300 soldaten Alhoewel men het in die tijd niet zo nauw nam met de legering van soldaten lijkt dit

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/vestingstad-grave/graafse-monumenten/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive

  • Waterstanden Grave | Bommeltje.nl
    Sluis en stuw bij Grave Wie vroeger s middags om 1 uur de radio aandeed om naar het nieuws te luisteren kreeg meestal nog een staartje mee van de rubriek de Waterstanden waarin ten behoeve van de scheepvaart een opsomming werd gegeven van het waterpeil op verschillende plaatsen in onze grote rivieren Eén van de intrigerende meetpunten was daarbij Grave beneden de sluis Uniek in Nederland zo mag je het hele complex van stuwen sluizen en brug bij Grave gerust noemen De combinatie op zich komt wel vaker voor maar alleen bij Grave vormen stuw en brug één geheel En de sluis bij Grave is weer een gevolg van de bijbehorende stuw De aanleg van de stuw maakte namelijk de aanleg van een sluis noodzakelijk Beide zijn in 1929 in gebruik genomen De bijbehorende verkeersbrug verbindt de Maasoevers in de weg van Nijmegen naar s Hertogenbosch De aanleg van deze stuw paste in een groter plan om de Maas beter beheersbaar en bevaarbaar te houden door haar in de jaren 20 te kanaliseren en te normaliseren Maar omdat de Maas een regenrivier is die voor zijn waterstand sterk afhankelijk is van de neerslag werden er zes stuwen in de rivier gebouwd om in droge tijden de minimale vaardiepte van drie meter te handhaven Die stuwen liggen bij Borgharen Linne Roermond Belfeld allemaal in Limburg Sambeek en Grave Later tussen 1932 en 1936 werd de rivier beneden Grave aangepakt en de stuw bij Lith gebouwd De waterafvoer in de Maas kan zeer snel wisselen In de zomermaanden is die meestal gering soms wel minder dan 5 kubieke meter water per seconde In de winter is het beeld totaal anders Binnen enkele dagen kan de waterstand in de rivier meters stijgen De afvoer kan dan oplopen tot boven de 3 000 kubieke meter per seconde 1926 1993 en 1995 De stuw heeft twee doorstroom doorvaartopeningen Deze doorstroomopeningen worden door twintig jukken met daarin 60 schotten of schuiven afgesloten De jukken zijn draaibaar onderaan de brug opgehangen een omgekeerd Poirée systeem Bij een Poirée stuw zijn de jukken neerklapbaar op de stuwbodem In ieder juk zijn drie schuiven boven elkaar geplaatst die al naar gelang de afvoer van de rivier verwijderd of geplaatst kunnen worden Hierdoor wordt de doorstroomopening groter of kleiner Iedere schuif is goed voor ongeveer 20 kubieke meter water meer of minder afvoer Bij zeer geringe afvoer worden alle 60 schuiven geplaatst en bij een afvoer vanaf ongeveer 1 000 kubieke meter water per seconde worden alle schuiven verwijderd Dan worden de jukken met speciaal daarvoor ontworpen kraanwagens tegen de onderkant van de brug vastgezet Het water kan nu vrij afstromen en de scheepvaart kan van de stuwopeningen gebruik maken Maar als de stuw wél werkt moet de scheepvaart door de sluis In 1974 is een tweede sluis gebouwd De oude sluis diende vanaf toen alleen nog als reservesluis en vanaf 1987 zelfs dat niet meer in verband met de veiligheid De nieuwe sluis is 142 meter lang en 16

    Original URL path: http://www.bommeltje.nl/website/weerstation-grave/sluis-grave/ (2016-04-30)
    Open archived version from archive



  •