archive-nl.com » NL » D » DEWEGVANFRANCISCUS.NL

Total: 1

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Website | Franciscanessen van Oirschot
    die ons allemaal wel eens bezig houden Of bezig zouden moeten houden Leven met aandacht De levensvragen van de zusters zijn verwoord en toegelicht in het boek Leven met aandacht Religieuze symboliek speelt hierin nog wel een rol maar is niet langer de rode draad Met dit boek treden de zusters onder de naam De weg van Franciscus naar buiten als een maatschappelijke organisatie met waardevolle kennis die andere maatschappelijke organisaties kan verrijken Het erfgoed verbinden met de maatschappij Maatschappelijke issues De werkgroep Erfgoed zoekt de verbinding tussen hun erfgoed en de maatschappij De zusters willen hun vijf levensvragen als moreel kompas aan de maatschappij bieden Hun oplossing is om verbindingen te maken tussen actuele maatschappelijke issues en hun levensvragen Focus bij het onderwijs Terug naar de roots Bij het zien van zoveel mogelijkheden besloot de werkgroep Erfgoed om zich te focussen Daarbij kwamen de gebieden waar de congregatie van oudsher al veel aandacht voor heeft zorg welzijn en onderwijs als eerste in het vizier Onder het motto wie de jeugd heeft heeft de toekomst besloot de werkgroep om allereerst de mogelijkheden te ontwikkelen waarmee jongeren kennismaken met de waarden die te verbinden zijn aan de levensvragen van de zusters De focus ligt daarbij in het basisonderwijs het voortgezet onderwijs en in het hoger beroepsonderwijs Basisonderwijs Zie verder Krachtbronnen Hoger Beroepsonderwijs Zie verder Leren met aandacht Voorgezet Onderwijs Versterking van de identiteit De brug tussen jonge docenten en ervaren leerkrachten het moreel kompas voor de collectieve ambitie van het docentencorps het richtsnoer voor curriculumontwikkeling de basis voor samenwerking met anderen het onderscheidende vermogen van de school dit zijn allemaal zaken die de werkgroep Erfgoed in het middelbaar onderwijs tegenkwam op haar zoektocht langs de scholen die de congregatie ooit zelf heeft opgericht Maatschappelijke stage Op basis daarvan ging de werkgroep in dialoog met het bestuur en kennisnetwerken van OMO met de onderwijsbond AOb Bonaventura met besturenorganisaties VKO en Verus en vond overeenkomstige doelstellingen bij het IKO Het IKO Expertisecentrum Identiteit Kwaltieit is een onderdeel van VKO en de Faculteit Filosofie Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit Nijmegen en ondersteunt net zoals Verus schoolbesturen in de ontwikkeling van de identiteit van hun school in de vorm van projecten symposia trainingen masterclasses informatie spellen en toolkits Ook het pleidooi vóór behoud en verdere ontwikkeling van de maatschappelijke stage kwam in deze kaders ter sprake X Krachtbronnen Krachtbronnen Kinderen die positief in het leven staan die weten wat ze willen kinderen die zich goed kunnen bewegen in onze multiculturele samenleving die mensen met een andere achtergrond begrijpen en accepteren kinderen die weten hoe ze actief kunnen bijdragen aan de samenleving en hun verantwoordelijkheid nemen Zulke kinderen wil je als school graag afleveren Dat is het motto waarmee het lessenpakket Krachtbronnen zich presenteert aan leerkrachten van het basisonderwijs Krachtbronnen is een nieuwe methode voor sociaal emotionele ontwikkeling levensbeschouwing en actief burgerschap voor basisschool groep 7 en 8 De ontwikkeling van dit lessenpakket wordt uitgevoerd door Oase Media en door de congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot Ontwikkeling in de onderwijspraktijk In het afgelopen jaar is er een concept voor Krachtbronnen ontwikkeld is van daaruit een serie proeflessen rond één thema Eigen kracht uitgewerkt met bronnen en opdrachten via het Digibord een werkschrift voor de leerlingen handleidingen met activiteitenschema s en instructiefilms voor de leerkracht is een bronnenboekje uitgegeven en zijn er proeflessen met de bijbehorende evaluaties en schoolbezoeken georganiseerd Dat is snel gegaan en het is gelukkig ook allemaal goed gegaan Proeflessen succesvol De proeflessen zijn uitgevoerd door 17 groepsleerkrachten en 9 GVO HVO vakleerkrachten levensbeschouwing godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs De proeflessen zijn uitgevoerd op scholen met heel verschillende grondslag beginsel Christelijke Katholieke Openbare Samenwerkings en Daltonscholen Op basis van deze proeflessen is inmiddels besloten om meerdere thema s van het lessenpakket uit te gaan voeren en zijn gesprekken met educatieve uitgeverijen op gang gebracht om dit pakket in het onderwijs duurzaam te verankeren De volgende twee thema s zijn inmiddels uitgewerkt en worden op de proefscholen gebruikt X Leren met aandacht Leren met aandacht Hoger Beroepsonderwijs Aandacht voor identiteit De werkgroep Erfgoed heeft gemerkt dat identiteit een issue is waarmee schoolbesturen en docenten actief aan de slag willen De tijd is rijp om de identiteit van een school en dat is meer dan de grondslag van een school te expliciteren en over het voetlicht te brengen Op basis daarvan heeft de werkgroep Erfgoed de contouren geschetst van een integraal schoolpakket waarmee docenten vakgroepen en scholen hun identiteit integraal kunnen bestendigen versterken én ontwikkelen Innovatie door het Expertisecentrum Persoonlijk Meesterschap CEPM De ideeën van de werkgroep Erfgoed vonden hun weerklank op Pedagogische Hogeschool De Kempel Zij herkenden in het moreel kompas van de Franciscanessen het waarom onder het wat en hoe van hun dagelijkse onderwijspraktijk Docenten konden direct praktisch met het erfgoed aan de slag en brachten dit in bij het Expertisecentrum Persoonlijk Meesterschap topsectorenbeleid sociale innovatie Leren met aandacht in de stijgers De congregatie werd per 2014 CEPM innovatie partner Samen met twee andere hogescholen Driestar educatief en VIAA ontwikkelen Pedagogische Hogeschool De Kempel en de werkgroep Erfgoed in de komende twee jaren het integraal schoolpakket wat studenten ondersteunt in hun identiteitsbewustzijn en groei Het pakket heet Leren met aandacht naar de analogie slow teaching die verbonden is met de aandacht die Persoonlijk Meesterschap vraagt Sluit Open Zou je met minder kunnen Rijk en arm De zusters Rijk door armoede Verhaal Er zijn Dat kun je doen Aan de slag Rijk en arm Er zijn mensen die zich minimalist noemen Zij proberen met zo min mogelijk spullen te leven Sommigen proberen niet meer dan vijftig bezittingen te hebben Dan heb je een klein stapeltje kleren een paar schoenen en een tas waar het allemaal in kan En zelfs dan proberen ze nog dingen van hun lijstje te strepen Kijk eens om je heen Wat is er van jou Open je kledingkast Wat heb je al maanden niet meer gedragen Je verzamelt vanalles De verleiding is vaak ook zo groot Een aanbieding hier korting daar En soms ziet het er gewoon prachtig uit Veel van die spullen gebruik je maar een paar keer Af en toe koop je misschien zelfs iets wat je nóóit gebruikt Waarom En wat vind je daarvan De rijkdommen in de wereld zijn niet gelijk verdeeld Tenminste als je kijkt naar materiële rijkdommen Wat jij gewoon kunt kopen is voor miljarden anderen volstrekt onbereikbaar En als je dan meteen denkt aan Afrika dan is het goed om je te realiseren dat ook in Nederland mensen zijn die rond moeten komen van een uitkering of een minimumloon En sommigen hebben zelfs dat niet Probeer je eens voor te stellen hoe je leven eruit zou zien als je minder spullen had Als je minder zou kopen Heeft dat voordelen En kun je je ook rijk voelen als je leeft als een minimalist met maar vijftig bezittingen De zusters Rijk door armoede Net als Franciscus groeien veel Nederlanders op in ongekende welvaart Bij een economische crisis wordt alle rijkdom weer relatief maar echte armoede is zeldzaam geworden in de polder De zusters streefden wel naar een leven in armoede omdat dat Franciscus zo had verrijkt Het bleek een lastige opgave want alles weggeven maakte je nog niet arm Zo kreeg een zuster die toetrad na de hongerwinter voor het eerst sinds tijden weer fatsoenlijk te eten Drie keer per dag zelfs Een ongekende luxe Echte armoede de zusters spreken ook wel van onthechting soberheid of eenvoud bleek dieper te zitten Zoals bij een zuster die vanuit haar raam de rokende schoorsteen van haar ouderlijk huis kon zien Dat huis zou ze nooit meer betreden Door los te laten arm te worden begonnen de zusters vrijheid te ervaren En ze kregen meer begrip voor de wereld om zich heen En daar bleef het niet bij De keuze voor armoede betekende ook dat hergebruik en tweedehands werden omarmd Buitengewoon actuele thema s in een wereld waarin de wegwerpcultuur móet worden doorbroken als we willen dat er straks ook nog genoeg is voor iedereen Verhaal Er zijn Dat kun je doen Eten en brandstof waren schaars aan het einde van de Tweede Wereldoorlog Dus verstookten ze in het gezin van zuster Irmentrudis de deuren Alleen de wc deur bleef over Armoede was Irmentrudis dus niet vreemd Mede daarom had ze er bij de missie in Brazilië extra oog voor Dat ze naar de missie wilde wist ze al op jonge leeftijd Misschien zat het zelfs wel in haar genen want haar vader en grootvader waren avontuurlijke types zegt Irmentrudis Toen ze als meisje les kreeg van een gitzwarte zuster uit Papoea hing ze aan haar lippen Tegelijkertijd had Irmentrudis geen idee waar ze aan begon Ze wist niet hoe het leven achter de kloostermuren was en al helemaal niet wat ze van een land als Brazilië moest verwachten Toch twijfelde ze nooit Je leert het onbekende pas kennen als je er in zit Ik had daar niks Irmentrudis trad in in de hoop snel naar de missie te kunnen Maar dat liep anders De oorlog had ervoor gezorgd dat ze al vroeg volwassen was Dat viel op en daarom bood moeder overste haar de mogelijkheid om te studeren Na haar studie mocht zal alsnog naar de missie Ze zamelde geld in bij de huizen van de congregatie Want ik had daar niks Met zes grote stalen kisten ben ik naar de boot vertrokken De reis van drie weken op volle zee maakte enorme indruk en gaven haar de tijd om aan haar Portugees te werken Haar opdracht een huishoudschool oprichten Dat er niks was was niet overdreven Er waren geen materialen en er was al helemaal geen gebouw voor de school Daar ging Irmentrudis niet op wachten Ze begon gewoon op straat en zocht ondertussen naar manieren om te bemachtigen wat ze nodig had Ik deed alles om aan geld te komen Dus ging ze kleding verkopen die uit Nederland werd verzonden Van de opbrengsten kocht ze schoolmaterialen Een leegstaand gebouwtje mocht ze na enig aandringen als school inrichten Ik kreeg het omdat ik helemaal niks had Tegenwoordig zijn Het plaatsje waar ze werkte had duidelijk twee gezichten Enerzijds waren er de relatief rijke boeren Anderzijds was er de arme Braziliaanse bevolking die in krotten woonden Irmetntrudis zag de armoede niet alleen ze voelde ook wat het betekende Door haar oorlogservaringen en haar leven zonder bezittingen in het klooster Dus moest ze iets doen Vrijwel zonder spullen of geld want dat was er simpelweg niet Irmentrudis herinnert zich dat ze bij een vrouw kwam wiens man dronken dwars op bed lag Hij had net zijn loon gehad We hebben zijn benen opzij geschoven en gepraat Er zijn Tegenwoordig zijn Dat kun je doen Mensen hebben zo weinig nodig Heel bewust begon Irmentrudis bij de moeders Ze leerden ze haken borduren en allerlei andere dingen Want die vrouwen zaten de hele dag op een stoepje in de zon Dat is toch geen leven Ze was erop gespitst het gedrag wat ze zag niet te veroordelen In plaats daarvan wilde ze de vrouwen enthousiasmeren Je moet niet tegen mensen zijn maar je moet ze opleiden en begeleiden Later verlegde ze haar aandacht naar kinderen Ik heb nooit een man gehad maar ben moeder van vijfhonderd Ze bracht de kinderen vaardigheden bij en bood ze een luisterend oor Ze zag leed en probeerde er wat aan te doen De pech is voor de mensen die het niet zien Het gaat door In 2000 beëindigde ze haar werk in Brazilië Bladerend door recent genomen foto s wijst ze twee Braziliaanse zusters aan het werk nu voortzetten Dat is het beste als het doorgaat als je er niet meer bent Maar heimwee heeft ze wel Naar de kinderen de vruchtbare grond en al het moois dat er op bloeide Ze vertrok omdat ze in Brazilië niemand tot last wilde zijn maar vond in Nederland weinig terug van wat ze had achtergelaten Aan de slag Verzamel wat spullen die je al lang niet meer hebt gebruikt Geef ze weg of verkoop ze Schenk de opbrengst aan een goed doel Zeg eens een keer nee tegen jezelf als je op het punt staat om iets te kopen wat luxe is Mooi om te hebben maar je kunt ook prima zonder Probeer een dag maximaal te genieten zonder dat het je een cent kost Wandel of pak de fiets en ga ergens heen waar het mooi is Smeer van tevoren een boterham vul een flesje Neem een dekentje mee om op te zitten Gebruik je zintuigen Kijk luister ruik voel en proef Ga op vakantie met een kleine lichte rugzak Voel de vrijheid die dat met zich meebrengt Kies een week om te vasten Een week geen chocolade Een week geen suiker Of een week geen alcohol Laat je inspireren Minimalist worden Engels Koop niet geef Sluit Open Durf jij je eigen weg te gaan Anders durven zijn De zusters eigen keuzes maken Verhaal Er is maar één mensheid Anders durven zijn Er is een beroemd experiment waarin mensen in een wachtkamer zitten waar plotseling rook ontstaat Een deel van de mensen is acteur Als de acteurs blijven zitten staan de andere mensen in de wachtkamer vaak ook niet op Zelfs als er heel veel rook is lijken ze te denken Alls niemand opstaat zal het wel normaal zijn Als de acteurs opstaan bij de minste geringste rook loopt bijna altijd iedereen achter de acteurs de wachtkamer uit Mensen zijn kuddedieren Heel vaak baseren we onze beslissingen op wat anderen doen Daarom werkt reclame zelfs als je gelooft dat reclame niet werkt Is er voor de film een reclamespot van Coca Cola dan bestellen meer mensen in de pauze Coca Cola dan wanneer er geen reclamespot is Of je nou wel of geen cola bestelt dat maakt niet zo heel veel uit Als je je er maar niet dik aan drinkt Maar er zijn andere momenten waarop het wel uitmaakt of je doet wat iedereen doet of juist je eigen weg kiest Ga je bijvoorbeeld op voetbal omdat je vrienden op voetbal zitten En vind je basketbal eigenlijk leuker En wat doe je als iedereen een dakloze die om geld vraagt voorbij loopt Durf jij te stoppen en wel een euro te geven je eigen weg gaan is vaak heel moeilijk Je voelt je bekeken en omdat iedereen om je heen de andere kant op gaat is er niemand die bevestigt dat je het goede doet Die bevestiging moet je bij jezelf vinden Wat zijn nog meer belemmeringen om je eigen weg te gaan De zusters eigen keuzes maken Hoe zou het op de weg zijn zonder verkeersborden en verkeersregels En wat gebeurt er in een land zonder wetten en rechters Soms verlangen we naar zo n vrijstaat bijvoorbeeld als er een boete in de bus valt voor vier kilometer per uur te hard Pietluttig vinden we dat En eigenlijk ook onbegrijpelijk Voor de zusters Franciscanessen van Oirschot golden ook strenge regels Over hoe de vloer geboend moest worden en het afstaan van bezittingen Een zuster wilde haar spullen best afstaan maar was toch wel erg gehecht aan haar naaikistje dat een cadeau was geweest van haar ouders De congregatie was onverbiddelijk juist dat naaikistje moest de zuster afstaan In de jaren 60 en 70 begon dit te veranderen Was gehoorzaamheid iets wat altijd van buitenaf opgelegd moest worden of kon het ook uit je innerlijk komen Dat was eigenlijk precies wat Franciscus ook was overkomen hij had gehoor gegeven aan zijn innerlijke stem die hem vertelde een andere weg te volgen De ruimte die in het klooster ontstond voor de innerlijke stem en motivatie van binnenuit kondigde voor de zusters een nieuw tijdperk aan Het was alsof we werden teruggegeven aan onszelf Verhaal Er is maar één mensheid Het lijkt vreemd Een Franciscaanse zuster die het heeft over vechten en zichzelf een rebel noemt Maar voor zuster Odulpha was het Franciscaanse leven wel degelijk een strijd Het ging zus maar in haar ogen moest het zo We zijn ontstaan als reactie op mensen in nood Maar in de tijd dat ik toetrad zagen we de noden van vandaag niet meer Haar fascinatie voor mensen in nood begon in de tijd dat ze haar vader hielp in diens kapperszaak kort na de oorlog Daar hoorde ze veel verhalen die volgens haar vader lang niet altijd voor haar jonge oren bestemd waren Bovendien leerde ze thuis een belangrijke les Om ons brood te verdienen zijn we afhankelijk van de gemeenschap Je kunt dus geen verschil maken tussen mensen Voor Odulpha kregen die woorden steeds meer betekenis Nu zegt ze We moeten ons ervan bewust zijn dat er maar één wereld is en we samen één mensheid zijn Het maakt niet uit wie je bent wat je gelooft of wat je hebt Rand van de samenleving De weg die Franciscus had gekozen sloot nauw aan bij het wereldbeeld dat zich bij Odulpha vormde Waar iedereen in de tijd van Franciscus met een ruime boog om de melaatsen leprapatiënten heen liep ging hij er juist naar toe Odulpha Ik wilde zijn moed om naar de melaatsen te gaan vertalen naar vandaag Wie zijn nu de mensen aan de rand van de samenleving Maar in de tijd dat ik intrad werd je onderdanig gehouden Je mocht niet jezelf zijn Als werd gezegd dat je iets moest doen mocht je niets terugzeggen En alles werd je afgenomen zelfs je identiteit je kreeg een andere naam Blijven vechten In de jaren 70 van de vorige eeuw werd Odulpha overgeplaatst naar een huis van de Franciscanessen in Wassenaar Daar kwam ze te werken in het vakantiehuis dat de zusters daar hadden Ze zag er haar kans schoon om iets te doen aan de noden van de moderne tijd Verschillende sociale diensten kenden het vakantiehuis en wilden er graag cliënten onderbrengen in de periodes buiten de vakantie Ik vond het een goed idee om daarop in te gaan Tussen de vakanties door stond het huis toch leeg Maar toen mijn medezusters merkten dat de sociale dienst en een gemeente de vakanties voor deze mensen betaalden ontstond er een probleem Je gaat toch niet op vakantie als je dat zelf niet kunt betalen zeiden ze Ze snapten het niet De situatie niet en mij niet Ik zocht naar de melaatsen van onze tijd maar vond de medezusters niet op mijn Franciscaanse pad Ze had er natuurlijk uit kunnen stappen Maar dan was ik nooit gelukkig geworden Ik wilde blijven vechten Weer op de rails Toen Odulpha een pater ontmoette die begreep wat ze aan het doen was besloten ze de strijd samen voort te zetten Ze vertrokken naar Eindhoven en openden daar in een rijtjeshuis een maatschappelijke opvang voor dak en thuislozen Begin jaren 70 was dat een nieuw fenomeen We hadden al gauw tien tot twaalf mensen De nood was groot merkten we Dit waren de melaatsen van vandaag Ons doel was steeds om deze mensen te helpen hun leven weer op de rails te krijgen Opvang Odulpha wisselde een aantal keer van locatie maar niet van naam Tot op de dag van vandaag is Odulpha in Eindhoven een vertrouwd begrip Zuster Odulpha is bescheiden Ik wil niet opgehemeld worden Ik heb ergens naar gestreefd maar je kunt nooit alles want je bent ook maar gewoon mens Wat maakte dat ze dít mens wilde zijn Ik ben zonnig opgevoed Opgegroeid met dankbaarheid We hebben maar één wereld Er is maar één mensheid Iedereen is gelijk Je kun jezelf niet boven een ander stellen Sluit Open Durf je te luisteren naar jezelf Innerlijke stem Ik wilde maar één ding Innerlijke stem Je innerlijke stem is een waardevolle gesprekspartner Door er naar te luisteren heb je meer controle over je gedrag je kunt verleidingen beter weerstaan en neemt verstandigere beslissingen Dat blijkt uit een heel simpel experiment Onderzoekers lieten proefpersonen snel achter elkaar keuzes maken Als de proefpersonen een woord voortdurend hardop moesten herhalen kozen ze vaker verkeerd Ze konden niet meer luisteren naar hun innerlijke stem Je wilt wat graag afvallen In de supermarkt loop je langs het schap met snacks De zak met je favoriete paprikachips staart je aan Laten liggen denk je Pak je hem toch Je irriteert je aan afval op straat Voor je gooit iemand een leeg pakje sigaretten op de grond Zeg je er wat van Raap je het op en gooi je het weg We hebben allemaal onze eigen principes en waarden Maar lang niet altijd houden we ons daaraan We durven onszelf niet uit te spreken of laten ons meevoeren door het gedrag van anderen We leggen onze innerlijke stem het zwijgen op Wat betekent dat Wat zegt dat over jezelf Ik wilde maar één ding Net als al haar medezusters beloofde zuster Marcelline gehoorzaam te zijn Tegelijkertijd wist ze heel goed wat ze wilde en dat was lang niet altijd wat haar opgedragen werd Dus ging ze in discussie Met effect Ik heb kunnen doen wat ik wilde Marcelline was graag thuis Om vakantie gaf ik niets zegt ze Ik had snel heimwee Maar wat ze het liefst wilde doen kon niet vanuit huis Ik wilde dienend zijn klaarstaan voor de medemens Maatschappelijk werk bestond nog bijna niet in die tijd Het klooster was de enige mogelijkheid Een grote stap al was het maar omdat ze haar ouders nauwelijks nog zou zien Ga van het leven genieten Een pater met wie ze over haar toekomst sprak zei Ga van het leven genieten dan weet je wat er te koop is Als je daarna besluit het klooster in te gaan weet je dat dat voor jou de juiste keuze is Niet veel later zwierf Marcelline met een vriendin tot in de kleine uurtjes over de kermis Ze kwam een jongen tegen die haar leuk vond Thuis zaten alle deuren op het nachtslot Toen haar vader opendeed zei hij met een sneer Ben jij er een die het klooster in wil Die opmerking heeft me zoveel pijn gedaan zegt Marcelline ruim vijftig jaar later Die jongen vond ik maar niks Ik wilde maar één ding intreden Als zuster was haar eerste opdracht om op een meisjesvakschool naailes te geven Je werd er gewoon voor gezet Je deed het gewoon Daarnaast moest ze waken bij zieken en doden afleggen Dat was iets waar zuster Marcelline zich totaal niet goed bij voelde Ik had er veel schrik van Tegelijk had ze bij haar intreden wel beloofd te doen wat haar gevraagd werd Toch stapte ze naar het bestuur en zei Als ik dit werk moet blijven doen treed ik uit Zuster Marcelline werd overgeplaatst naar het klooster van de Franciscanessen in Benedenleeuwen Ook daar gaf ze naailes Het waren niet de makkelijkste kinderen Als ze iets moesten doen wat ze niet leuk vonden waren ze bijna niet in bedwang te houden Met trucjes die ze zichzelf aanleerde wist ze het toch leuk te houden voor zichzelf en voor de kinderen De leerlingen kennen me allemaal nog lacht Marcelline Afgebrand Benedenleeuwen ging dicht toen het klooster afbrandde Marcelline maakte het schooljaar nog af met een paar andere zusters sliep ze een halfjaar in een klaslokaal Daarna werd ze naar Oirschot gehaald Daar vonden ze dat ik opnieuw opgevoed moest worden Ik leefde van plezier en lol zeiden ze Dat vond ik vreselijk Ik werd behandeld als een klein kind Ze ging opnieuw in discussie met het bestuur Het leidde er uiteindelijk toe dat ze leiding ging geven in het internaat Maar wel op haar eigen voorwaarden Ik wilde in het klooster slapen niet in het internaat Ik wilde de oudste groep hebben met die kinderen kun je tenminste wat Ik wilde een naaimachine Ik heb het allemaal voor elkaar gekregen Dat zuster Marcelline luisterde naar zichzelf en voor zichzelf opkwam maakte dat ze haar werk vol overgave deed Ik wilde jongeren de weg wijzen op een manier die ze begrepen Er was een meisje dat s ochtends veel te laat uit bed kwam Daardoor miste ze het ontbijt Straf hielp niet Ik heb haar toen een heerlijk ontbijt op de kamer gebracht Ik zei Dit is allemaal voor jou Als je op tijd opstaat heb je dit iedere dag Ze is een van mijn beste vriendinnen geworden Ik zie haar nog steeds en dan vertelt ze me dit verhaal Dat veel mensen het tegenwoordig moeilijk vinden om er achter te komen wat ze willen snapt zuster Marcelline heel goed Er zijn zoveel mogelijkheden Maar je moet er zelf iets van maken Ik heb mijn keuzes goed overwogen Ik ben er trots op dat ik dit heb gekund Maar ik kon er ook niet omheen Dit zat in me Sluit Open Heb je oog voor een ander Aandacht geven De zusters doen doen doen Verhaal Aanspreken is voldoende Verhaal Niet alleen voor onszelf leven Hier gebeurt het Voedselbank Best Hier gebeurt het Stichting Leergeld Hier gebeurt het Stichting Solidaridad Aandacht geven Worden mensen egoïstisch of altruïstisch geboren Om daar achter te komen gaven wetenschappers kinderen over de hele wereld snoepjes Om zelf van te eten maar vooral ook om uit te delen Wat ze zagen verraste ze Jonge kinderen van een jaar of vier deelden de snoepjes massaal uit Maar kinderen die een jaar of zeven waren piekerden er niet over ze aten al het snoep zelf op egoïstisch In de jaren daarna werden de kinderen weer altruïstischer maar de mate waarin verschilde De onderzoekers denken dat dat te maken heeft met hun omgeving en opvoeding Onze samenleving wordt steeds individualistischer Steeds meer mensen wonen alleen en op straat kijken we liever naar het mobieltje in onze hand dan naar elkaar De berichtjes die we elkaar versturen zijn vluchtig en de enige emotie die we eraan toe kunnen voegen is een smiley Waarom ziet onze samenleving er zo uit Vinden we het fijner zo Redden we onszelf wel Wat vind je van dit spreekwoord alleen ga je sneller samen kom je verder Oog hebben voor een ander betekent dat je het ziet als iemand moeilijk ter been is en voor hem of haar je plaats afstaat in de bus Vaak is het alleen niet zo letterlijk Iemand kan ontzettend de behoefte hebben om zijn hart te luchten maar merk je dat ook En ga je ervoor zitten en blijf je rustig luisteren Hoe belangrijk is het om aandacht te krijgen En hoe belangrijk is het dan om aandacht te geven De zusters doen doen doen Bijna dagelijks worden we geconfronteerd met klein en groot leed in de wereld Vaak doen we wat Franciscus deed voor hij een andere weg koos we zien het wel maar handelen niet Soms sluiten we zelfs de ogen Voor de zusters Franciscanessen was dat natuurlijk geen optie Geheel naar het voorbeeld van Franciscus zochten zij de zwakken en kwetsbaren in de samenleving op en deden wat ze konden om hen sterker en weerbaarder te maken Zo lukte het ze om bergen te verzetten Voor de zusters gold doen doen doen Of dat nou in de crisisopvang was of in de huishouding van het klooster Zelfs de vrije minuten vulden de zusters met haken en breien Het ging niet altijd even makkelijk en zeker in de tweede helft van de twintigste eeuw werd de rol die de zusters hadden in de samenleving steeds kleiner Er waren minder intredingen leken namen werkzaamheden over en steeds meer zusters gingen met pensioen Toch gingen de zusters door want doen doen doen was voor hen als bidden het maakte de Zusters Franciscanessen van Oirschot tot wie ze waren Zelfs op hoge leeftijd bezochten de zusters daarom zieken en gehandicapten Ze konden niet ophouden maar wilden dat ook niet Verhaal Aanspreken is voldoende Zuster Angelica woont niet in het klooster maar in een flatje in Tilburg Een paar jaar geleden woonde er een drugsdealer boven haar De drugsverslaafden hingen regelmatig rond voor de deur van het complex en haar buren klaagden Maar zuster Angelica niet Ik had geen last van ze Ze hielden de deur voor me open Zuster Angelica kijkt anders naar verslaafden dan de meeste mensen Want zo is haar ervaring als je ze anders tegemoet treedt reageren ze ook anders Die ervaring deed ze op in Huize Poels decennia lang dé plek voor dak en thuislozen en vluchtelingen in Tilburg Ik heb geleerd me niet boven een ander te verheffen Als ik zei dat er geveegd moest worden smeten ze de bezem naar me toe Kom maar op Wie zuster Angelica zou ontmoeten ziet waarschijnlijk als eerste gastvrijheid in haar ogen Er staan niet voor niets meer koekjes en chocolaatjes op tafel dan we in drie interviews op zouden kunnen Maar ze heeft ook iets doortastends Iets van kom maar op Dat blijkt ook wel Toen een van de bewoners van Huize Poels zijn fiets niet uit de gang wilde halen zette Angelica hem zelf buiten Ze incasseerde het bombardement van scheldwoorden en kreeg later van de fietseigenaar een bosje vergeet me nietjes in de handen gedrukt Zuster Angelica glimlacht om haar anekdote Of je speciale kennis moet hebben om met dak en thuislozen vluchtelingen verslaafden en andere mensen in nood om te gaan Zonder de kwaliteiten van hulpverleners te willen bagatelliseren zegt ze Je hoeft ze alleen maar aan te spreken om met ze om te kunnen gaan Tamil strijder Eigenlijk had Angelica de leiding over het huishouden in Huize Poels In de praktijk kwam het er op neer dat ze vrijwel zonder geld toch aan voldoende boodschappen moest komen en tegelijkertijd aandacht moest schenken aan de gemêleerde groep bewoners Zo was er ook een gevluchte Tamil strijder toen 17 jaar Hij had net gehoord dat zijn moeder was overleden Wat ik kon doen Gewoon erbij zijn Later is hij in Canada terecht gekomen Nu heeft hij een winkel en vier dochters Ik denk wel eens wat was er van hem terechtgekomen als we hem in de kou hadden laten staan Huize Poels heet inmiddels Traverse Eigenlijk herkent zuster Angelica het niet meer terug als ze er nu komt De gemeente wil dat mensen er zo kort mogelijk zijn en vervolgens doorstromen naar een eigen woning Angelica pakt er een boek bij waarin oprichter pater Poels een interview geeft drukt haar vinger op het papier en citeert met verheven stem Laat zo n man nou eerst eens even zitten om zijn accu op te laden Die aanpak wordt nu afgedaan als inefficiënt maar het frustreert Angelica dat ze dezelfde mensen steeds opnieuw weer in de problemen ziet komen Nooit klaar Pater Poels is iets anders gaan doen Hij brengt s nachts broden naar gezinnen die zelf geen broden kunnen kopen Angelica zoekt nog steeds oud bewoners op van Huize Poels en brengt kleding die ze verzamelt naar mensen die het nodig hebben Dit werk is nooit klaar Kijkend naar de maatschappij van vandaag kan Angelica niet anders dan concluderen dat we heel vrij zijn maar ook individualistisch en dus weinig binding hebben met elkaar Ik zou liever zien dat mensen leefden met meer aandacht voor elkaar Een gevolg van dat individualisme is dat we vaak denken dat doet iemand anders wel Daardoor komt een helpende hand nu vaak niet of te laat zegt Angelica Het is NU te doen Mensen hebben NU hulp nodig Dus wacht niet op een ander of de sociale dienst Verhaal Niet alleen voor onszelf leven Zuster Clementine ging het klooster in op zoek naar geluk De les die ze leerde was je wordt alleen gelukkig als je voor anderen zorgt Het komt niet vanzelf Dus dat deed ze Als onderwijzeres leerde zuster Clementine meisjes rekenen en spellen Ik deed het zo goed mogelijk Dat was ik van huis uit al gewend Kinderen die er een beetje buiten stonden gaf ik wat extra aandacht Maar met veertig tot vijftig kinderen per klas was dat geen gemakkelijke opgave Toch moet het zijn gelukt Want zegt ze lachend ik weet dat ze van me hielden Onder druk Met de vele onderwijsveranderingen had zuster Clementine het moeilijk Zoals de gemengde klassen Jongens waren heel anders dan meisjes Al waren er ook hele aardige galante jongens bij Haar vertrouwde manier van werken ik spreek de kinderen luisteren kwam onder druk te staan Kinderen moesten voordrachten en spreekbeurten gaan geven Dat maakte ze vrijer ze durfden meer voor de dag te komen Maar het oude systeem vond ik overzichtelijker Haar werk in het onderwijs werd ook nog op allerlei andere manieren bemoeilijkt Mensen met verschillende ideeën probeerden allemaal hun zin door te drukken en hadden geen oog voor het effect daarvan op anderen Toen de school waar Clementine werkte samenging met die van een andere parochie ontstond er onenigheid onder de ouders van de kinderen over de plek voor de gezamenlijke school Beide parochies wilden een andere locatie Het gevolg was dat onze school n paar maal door ouders werd bezet Al met al had dit geen gunstige invloed op de kinderen het personeel en op mij Niet alles is goed en vanzelfsprekend Naarmate de jaren vorderde werd de ruimte om aandacht te besteden aan godsdienst in de klas steeds kleiner Dat vond Clementine jammer Niet omdat alles in het teken moet staan van God Maar omdat er iets hogers is We moeten ons er bewuster van zijn dat niet alles goed en vanzelfsprekend is Het lijkt tegenwoordig of alles mag Met iets hogers bedoel ik ook elkaar We moeten niet alleen voor onszelf leven Dat heeft ze haar leerlingen mee kunnen geven naast hoofdrekenen en correct spellen In de maatschappij van vandaag ziet ze het nog terug De gemeenschapszin Kijk eens naar al die vrijwilligers Dat vind ik iets fantastisch Dat ze zoveel voor een ander over hebben En ook dat er mensen zijn die zich inzetten in ontwikkelingslanden Dat vind ik iets geweldigs van deze tijd Iedereen staat voor je klaar Nu al geruime tijd met pensioen is haar schoolwerk klaar Maar bouwt ze voort aan haar ideaal De verbanden tussen het leefbaar maken van de wereld je inzetten voor de ander en gelukkig worden zijn helder geworden Juist nu we ouder beginnen te worden staat iedereen voor je klaar zegt zuster Clementine over haar medezusters Dat doe je niet voor God Het is een mentaliteit je moet klaar staan voor een ander Het leefbaar maken van de wereld doet ze nu in haar eigen omgeving Ze draagt zorg voor de bibliotheek en natuurlijk houdt ze de deur open voor die andere zuster met een rollator Je bent nooit klaar Hier gebeurt het Voedselbank Best We werken vanuit de praktijk niet de theorie Sinds de oprichting van de Voedselbank Best en Oirschot in 2004 blijft het aantal klanten groeien Frans van Rosendaal en Jan van Loenhout hebben er hun handen vol aan Er komen hier mensen die niet meer weten hoe ze blij moeten zijn Jullie hebben een heel leven hard gewerkt Waarom dan nu nog zoveel energie steken in de Voedselbank Jan Niets doen heb ik negen maanden volgehouden Ik had vrijwilligerswerk kunnen doen bij de tennisclub maar toen ik een artikel las over de Voedselbank wilde ik mensen helpen die het slechter hebben dan ik Het heeft me zo aangegrepen dat niks me teveel is Er gaat heel wat tijd in zitten Frans Toen ik nog maar kort bij de Belastingdienst werkte moest ik mede beslissen over uitstel beslaglegging en uitverkopen Daar maakte ik voor het eerst kennis met financiële problemen die bij diverse mensen speelden Het voelde onrechtvaardig dat wij jonge mensen zonder levenservaring dit moesten beslissen Ik zat ook al op jonge leeftijd in het kerkbestuur en bij de diaconie zij die zich inzetten voor hulpbehoevenden Toen onze pastor later aan mijn vrouw en mij vroeg om arme mensen te ondersteunen in hun levensonderhoud hebben we naar het voorbeeld van de Voedselbank in Helmond gekeken en zijn we in Best een Voedselbank gestart Wat hebben jullie van de werkzaamheden bij de Voedselbank geleerd Jan Hoe groot de problemen zijn waarin mensen terechtkomen daar

    Original URL path: http://www.dewegvanfranciscus.nl/ (2015-10-27)
    Open archived version from archive